Με ιδιαίτερη χαρά αποδέχτηκα την πρόσκληση του Συνδέσμου Προπονητών Νομού Χανίων, να είμαι ένας εκ των εισηγητών στην εκπαιδευτική ημερίδα, που θα διοργανωθεί στο γήπεδο Περιβολίων την Κυριακή 24 Μαΐου 2026. Αποτελεί τιμή για μένα η δυνατότητα να επικοινωνήσω τις σκέψεις μου με τους προπονητές του νομού, δίπλα σε καταξιωμένους συνάδελφους όπως ο Γιάννης Αναστασίου και ο Κώστας Μπράτσος ! Η εκπαίδευση-προπόνηση της ποδοσφαιρικής νοημοσύνης, η δυνατότητα του ποδοσφαιριστή να λύνει προβλήματα μέσα στο παιχνίδι, παίρνοντας τη σωστή απόφαση στον κατάλληλο χρόνο, είναι πολύ σημαντική στο σύγχρονο ποδόσφαιρο για την εφαρμογή της τακτικής και την επιτυχία της ομάδας. "Προπονώντας το μυαλό-προπονείσαι για τη νίκη", αρχικά σε μια θεωρητική ανάλυση και παρουσίαση του τρόπου εκπαίδευσης-προπόνησης της λήψης απόφασης, με ενδεικτικό προτεινόμενο ασκησιολόγιο και στη συνέχεια με πρακτική εφαρμογή στο γήπεδο. Η βελτίωση ποτέ δεν τελειώνει, φτάνει να έχουμε αλληλεπίδραση και διάθεση για συζήτηση, γι αυτό που αγαπάμε: Το ποδόσφαιρο και την προπονητική!
Γυρνώντας τη σκέψη μου χρόνια πριν, θυμάμαι ένα μικρό παιδάκι να παίζει με μια μπάλα, σε μια αυλή ενός σχολείου. Αυλή στρωμένη με χώμα, με πολλές πέτρες και ανωμαλίες στο έδαφος, εμπόδια που σε ανάγκαζαν να αποκτάς μια ειδική σχέση με τη μπάλα. Βλέπω επίσης, αυτό το παιδάκι να χτυπά με επιμονή μια μπάλα, ατέλειωτες ώρες σε ένα τοίχο… Θυμάμαι πόσες σκέψεις και εικόνες φανταστικές, δημιουργούσε στο μυαλό του, αυτές τις ώρες που απέναντι σε ένα τοίχο ή ανάμεσα στις πέτρες και τα δέντρα... Η μπάλα ήταν όλος ο κόσμος του. Φανταστικός και πραγματικός!
Στην αυλή του δημοτικού σχολείου για πολλά χρόνια, με τον καλό μου φίλο Δημήτρη, εκτός από τα ατελείωτα ‘’διπλά’’ ανάμεσα στις γειτονιές, τις τάξεις, τις ηλικίες, τις ομάδες που υποστηρίζαμε, παίζαμε συνεχώς μορφές 1vs1, με κάθε πιθανό και απίθανο τρόπο. Και όταν βράδιαζε ή το χειμώνα που έβρεχε που έπρεπε να μείνω μέσα, είχα τον τοίχο μου!
Όταν μεγάλωσα και ασχολήθηκα με την προπονητική, συνειδητοποίησα πως μέσα σε αυτό το δωμάτιο η τεχνική, η ταχύτητα αντίδρασης και η αντίληψή μου βελτιώθηκαν πολύ. Η συναρμογή μου σε αυτή την αυλή με τις λακκούβες και τις πέτρες, κάθε μέρα έπαιρνε ερεθίσματα βελτίωσης. Το παιχνίδι με το Δημήτρη, μου έδωσε κάθε μορφή ατομικής αμυντικής και επιθετικής τακτικής. Τα ‘’διπλάκια’’ με μεγαλύτερα παιδιά, κίνητρο να προσπαθήσω ακόμα περισσότερο! Να τα φτάσω, να γίνω ισάξιος, αποδεκτός! Όταν τα μεγαλύτερα παιδιά διάλεγαν έναν μικρότερο, να συμπληρώσει τις ομάδες τους, ήταν η στιγμή του θριάμβου!
Μικρός δεν είχα προπονητή… Σήμερα για καλή μας τύχη, τα παιδιά στην συντριπτική τους πλειοψηφία, μπορούν να αθληθούν οργανωμένα, από εκπαιδευμένους-καταρτισμένους προπονητές. Οι γνώσεις υπάρχουν και περιέχουν όχι μόνο την φυσιολογική επιστημονική εξέλιξη, αλλά και πολλά από αυτά που υπήρχαν στο παρελθόν και θεωρήθηκαν σημαντικά για την εξέλιξη των παιδιών. Γιατί οι εμπειρίες αξιολογήθηκαν, τα αποτελέσματα από την πραγματικότητα μιας άλλης εποχής, αναλύθηκαν και μπήκαν στην εκπαιδευτική οργανωμένη διαδικασία. Ωστόσο, θεωρώ πως δεν δίνουμε στην πράξη τη βαρύτητα και τη σημασία που απαιτείται, σε όσα μαθαίνουμε. Σε ένα ποσοστό σίγουρα επιμένουμε ακόμα λάθος… Συχνά επιστρέφουμε μόνο στην εμπειρία, στον εύκολο δρόμο, στο πρόσκαιρο αποτέλεσμα, που αποτελεί εγγυημένα την καταστροφή της εξέλιξης των παιδιών! Ο τρόπος προπόνησης, η επέμβαση του προπονητή στο παιχνίδι και η φαντασία του μικρού ποδοσφαιριστή συχνά έρχονται σε αντιπαράθεση. Βλέπουμε τη δημιουργικότητα να εξαφανίζεται, την ευθύνη να μην βρίσκει κάτοχο. Ξεχνάμε πόσο σημαντικό είναι να μάθεις από το λάθος, να επανέλθεις από την ήττα, να χτίσεις μια προσωπικότητα δυνατή. Να βρίσκεις λύση στο ποδόσφαιρο και στη ζωή. ‘’Να αγαπάς την ευθύνη’’ είπε ο Νίκος Καζαντζάκης.
Αν δούμε τα πράματα πιο απλά, έχουμε πλέον όλα τα εργαλεία για να εκπαιδεύσουμε με ουσία, ρεαλισμό και την ευθύνη του ''προτύπου'', τους μελλοντικούς ολοκληρωμένους ανθρώπους και αθλητές. Να τους βοηθήσουμε να γίνουν ισορροπημένοι κι ευτυχισμένοι. Να τους χτίσουμε ικανούς να αντέξουν στις δυσκολίες και να στοχεύουν πάντα στο καλύτερο. Αυτή είναι η ευθύνη και η αποστολή μας σαν προπονητές παιδιών. Ταλέντα υπήρχαν και θα υπάρχουν. Πάντα κάποια θα ‘’χάνονται’’ και ένα μικρό ποσοστό θα γίνονται επαγγελματίες, ποδοσφαιρικοί αστέρες που θα θαυμάζουμε. Το ποσοστό μπορεί να διαφοροποιηθεί από τη διαδικασία, ναι. Αυτό όμως που μπορεί εντυπωσιακά να αλλάξει, αν το θέλουμε πραγματικά εμείς που αγαπάμε το άθλημα, είναι το πόσα από αυτά τα παιδιά θα γίνουν άνθρωποι σωστοί, με αξίες και προσωπικότητα δυνατή! Φίλαθλοι που θα γεμίζουν τα γήπεδα, αθλητές για μια ζωή! Ειδικά στη χώρα μας το έχουμε τόσο ανάγκη…
Βασίλης Παπαδάκης
Σημ.: Αποσπασμα εισαγωγής από το βιβλίο ''Προπονώντας παιδιά''
Το ποδόσφαιρο όπως κάθε άθλημα, έχει τη δύναμη να διδάσκει τα παιδιά ΄΄Μαθήματα Ζωής''! Αυτό είναι ένα πολύ δυνατό ''όπλο'' στα χέρια κάθε προπονητή, ο οποίος θα πρέπει να το χρησιμοποιήσει με αίσθημα ευθύνης! Μέσα από τις πάσες, τις προσποιήσεις και τα σουτ στην καθημερινότητα ενός παιδιού, μπορούν να εμφυτευτούν αξίες που θα δημιουργήσουν ένα υπεύθυνο, ισορροπημένο, δυνατό και ευτυχισμένο ενήλικα! Τα ''Μαθήματα Ζωής'' δεν τελειώνουν όμως στις αναπτυξιακές ηλικίες. Συνεχίζονται και μετά την ενηλικίωση, γιατί το ποδόσφαιρο είναι παιχνίδι και όσοι παίζουν, κατά βάθος είναι πάντα παιδιά! Οι αντιδράσεις, τα συναισθήματα, οι χαρές και οι λύπες, τα γέλια και τα κλάματα, οι πανηγυρισμοί είναι ίδια σε ένα παιδί κι ένα ενήλικα. Γιατί, όπως συμβαίνει στη ζωή γενικότερα, όσο ζεις μαθαίνεις! Οι σχηματισμοί στα γήπεδα για κάθε ηλικία, θα μπορούσαν να είναι οι παρακάτω και οι προπονητές σαν πρότυπα παιδιών στην αρχή και ηγέτες αντρικών ομάδων αργότερα, με την κατάλληλη καθοδήγηση μπορούν να επιδράσουν αποφασιστικά στο μέλλον του ποδοσφαίρου και της κοινωνίας!
Κ6: Εισαγωγή στο άθλημα
Κ8: Η μπάλα είναι δική μου!
Κ10: Η αρχή της συνεργασίας!
Κ12: Η ''χρυσή ηλικία'' μάθησης!
11Χ11: Οι αξίες μια ζωής!
Με βάση την Οικογένεια και όχημα το Σεβασμό, ακολουθώντας με Αυτοπεποίθηση το δρόμο της Δημιουργικότητας, περνώντας μέσα από Συνεργασίες και χωρίς να σταματάς την Προσπάθεια, φτάνεις σε Στόχους που δεν είχες φανταστεί!
Άσκηση μονομαχίας-εκπαίδευση ατομικής αμυντικής και επιθετικής τακτικής, για ηλικίες Κ8, Κ10 και Κ12 σε 2 παραλλαγές. Χωρίζουμε τα παιδιά σε 2 υποομάδες (μπλε-κόκκινοι) και τα τοποθετούμε όπως στα σχήματα, οριοθετώντας ένα χώρο άσκησης 15Χ15 έως 20Χ20. Η μπλε ομάδα έχει το ρόλο του επιτιθέμενου και η κόκκινη του αμυνόμενου. Εκτέλεση σε σετ (χρόνος ή επαναλήψεις), με αλλαγή ρόλων. Αριθμός ποδοσφαιριστών 12 έως 18.
Σχήμα 1
Ο προπονητής πασάρει την μπάλα στον μπλε που εκτελεί κίνηση για ξεμαρκάρισμα, χρησιμοποιώντας και λεκτική επικοινωνία, εκτός την οπτική (κίνηση). Ταυτόχρονα ο κόκκινος αμυνόμενος κινείται για να αντιμετωπίσει τον επιτιθέμενο, που δέχτηκε την μπάλα και να αποτρέψει το γκολ. Ο επιτιθέμενος μπορεί να σκοράρει στην εστία στην πλευρά του ή και στις 2 εστίες. Εξαρτάται από την εντολή που έχει δώσει ο προπονητής.
Σχήμα 2
Οι μικρές εστίες δίνουν τη θέση τους σε εστία με τερματοφύλακα, με τον τρόπο εκτέλεσης να παραμένει ο ίδιος.
Παραλλαγές: α. Εκτέλεση εναλλάξ στις πλευρές β. Εκτέλεση ταυτόχρονα και από τις 2 πλευρές, στην παραλλαγή με τις 2 μικρές εστίες γ. Εκτέλεση με τυχαία επιλογή πλευράς (προτεινόμενος τρόπος για ηλικίες Κ10-Κ12). Σε αυτή την περίπτωση εκτελούν κίνηση για ξεμαρκάρισμα (με οπτική και λεκτική επικοινωνία) και οι 2 μπλε ποδοσφαιριστές στις πλευρές, ο προπονητής επιλέγει την πάσα και ο αμυνόμενος αντιδρά ανάλογα. Με αυτό τον τρόπο εκπαιδεύουμε το ξεμαρκάρισμα-προσφορά υποομαδικά και ο αμυνόμενος αντιδρά σε μη προβλέψιμες συνθήκες (περισσότερες επιλογές πάσας). Στην παραλλαγή αυτή καλό θα ήταν να προσθέσουμε ποδοσφαιριστές στην πάσα, αντί του προπονητή, οπότε η μπλε ομάδα θα έχει 3 σταθμούς τοποθέτησης.
Το ''Προπονώντας παιδιά'', εντάχθηκε στο σύστημα «Εύδοξος», που σημαίνει ότι αναγνωρίζεται επίσημα ως ακαδημαϊκό σύγγραμμα και καθίσταται διαθέσιμο για δωρεάν διανομή στους φοιτητές της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης στην Ελλάδα.
Η ένταξη του βιβλίου στο σύστημα ''Έυδοξος'', συνεπάγεται τα εξής:
Δικαίωμα Επιλογής: Το βιβλίο περιλαμβάνεται στις λίστες προτεινόμενων συγγραμμάτων που καταρτίζουν οι Γραμματείες των Τμημάτων για κάθε μάθημα.
Δωρεάν Παροχή: Οι φοιτητές μπορούν να το δηλώσουν μέσω της εφαρμογής φοιτητών του Εύδοξου και να το παραλάβουν χωρίς κόστος, καθώς η δαπάνη καλύπτεται από το κράτος.
Διαχείριση Διανομής: Το βιβλίο καταχωρείται σε συγκεκριμένα σημεία διανομής (βιβλιοπωλεία ή αποθήκες εκδοτών), από όπου οι φοιτητές το παραλαμβάνουν χρησιμοποιώντας έναν μοναδικό κωδικό PIN.
Σίγουρα μια πολύ τιμητική διάκριση τόσο για τον συγγραφέα, όσο και για το βιβλίο που βρίσκεται μόνιμα στην θέση Νο1, στην λίστα δημοφιλίας της Sportbook!!!
Άσκηση βελτίωσης ατομικής και υποομαδικής τακτικής θέσης, με βάση τη μεθοδολογία του βιβλίου ''Προπόνηση θέσης στο ποδόσφαιρο''. Αφορά επιθετικούς και αμυντικούς σε καταστάσεις 1vs1 και 2vs2 και εξελίσσεται περιλαμβάνοντας στοιχεία ταχυδύναμης, αντίδρασης και μετάβασης.
Η μορφή οργάνωσης και εκτέλεσης του 1vs1, με τον τερματοφύλακα να δίνει αμέσως μετά τα άλματα το οπτικό ερέθισμα αντίδρασης (στο σκίτσο στροφή και ταχύτητα στον κόκκινο κώνο), τον προπονητή να πασάρει την μπάλα στην κίνηση του επιθετικού και να ακολουθεί η μονομαχία με τελική στη μεγάλη εστία (2Α) ή στην μικρή από τον αμυνόμενο (2Β)
Η εξέλιξη σε 2vs2, που δίνει έμφαση στην επιθετική και αμυντική συνεργασία και τις μεταβάσεις. Η χρησιμοποίηση του τερματοφύλακα, δημιουργεί σχέση 3vs2 για τους αμυνόμενους, μόλις κερδίσουν την μπάλα.
Δείτε στιγμές από την εφαρμογή στο παρακάτω video!
Οι επιπτώσεις της πρώιμης αθλητικής εξειδίκευσης; Το άρθρο του FIFA Medical εξετάζει το θέμα και αν είναι πιο πιθανό να οδηγήσει σε τραυματισμό ή εξάντληση για παράδειγμα. Μια ενδιαφέρουσα ανάγνωση για ένα αμφιλεγόμενο θέμα.
Η Πρώιμη Εξειδίκευση (Early Specialisation), που ορίζεται εδώ ως εξειδίκευση σε ένα άθλημα πριν από την ηλικία των 15 ετών, είναι αμφισβητούμενο ζήτημα κατά την τελευταία δεκαετία. Σε αυτό το άρθρο, αναλύεται μια μελέτη στο American Journal of Sports Medicine, που εξέτασε τον αντίκτυπο της αθλητικής εξειδίκευσης σε μια μεγάλη ομάδα πρώην αθλητών της NCAA. Συγκεκριμένα, έχει διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο η εξειδίκευση επηρέασε την απόδοση (επίτευξη υποτροφίας), τον κίνδυνο τραυματισμού, την φθορά και την εξάντληση. Στη μελέτη συμμετείχαν συνολικά 1.550 αθλητές NCAA, 544 (35,1%) εκ των οποίων ήταν γυναίκες. Οι συμμετέχοντες οι οποίοι φοίτησαν σε κολέγιο από το 1960 έως το 2018, ολοκλήρωσαν μια έρευνα που περιλάμβανε ερωτήσεις σχετικά με το άθλημά τους, τη δεκαετία συμμετοχής, το καθεστώς υποτροφίας, εάν είχαν υποστεί τραυματισμό απώλειας χρόνου 30 ημερών, αν είχαν ορθοπεδική χειρουργική επέμβαση στο κολέγιο, τη διάρκεια της σταδιοδρομίας και την ηλικία της εξειδίκευσης σε ένα άθλημα. Τα ποσοστά πρώιμης εξειδίκευσης υπολογίστηκαν για κάθε άθλημα, φύλο, ατομικά και ομαδικά αθλήματα και δεκαετία συμμετοχής. Τα ποσοστά επίτευξης υποτροφίας, τραυματισμού και φθοράς συγκρίθηκαν μεταξύ ομάδων.
Μέσα στην ομάδα μελέτης, μόνο το 18,1% των αθλητών του NCAA ανέφεραν ότι ειδικεύτηκαν σε ένα άθλημα νωρίς, γεγονός που υποδηλώνει ότι η πρώιμη εξειδίκευση (ES) δεν είναι απαραίτητη για την αθλητική επιτυχία. Υπάρχουν ωστόσο στοιχεία που δείχνουν ότι αυτή η πρακτική μπορεί να γίνει πιο κοινή, με μια σημαντική τάση προς την αύξηση της εξειδίκευσης, με το υψηλότερο ποσοστό ES να παρατηρείται στους αθλητές που αποφοιτούν τα τελευταία 10 χρόνια. Σχεδόν το ένα τέταρτο (23,4%) αυτών των αθλητών ειδικεύτηκε πριν από την ηλικία των 15 ετών. Σε αυτό το δείγμα η ES ήταν πιο συχνή μεταξύ γυναικών αθλητών, μεμονωμένων αθλητών και μεταξύ εκείνων που παίζουν ποδόσφαιρο. Δεν είναι γνωστό εάν η εξειδίκευση στην αρχή είναι πρόβλημα. Έχει αναφερθεί ότι όσοι ειδικεύονται νωρίς μπορεί να είναι πιο επιρρεπείς σε τραυματισμό, μπορεί να είναι πιο πιθανό να εξαντληθούν (και να σταματήσουν την αθλητική δραστηριότητα) και μπορεί να είναι λιγότερο πιθανό να επιτύχουν σε υψηλό επίπεδο. Αυτή η μελέτη προσπάθησε να αξιολογήσει αυτούς τους παράγοντες. Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης υποδηλώνουν ότι η ES δεν σχετίζεται με βελτιωμένη αθλητική απόδοση, μετρούμενη από την πιθανότητα απόκτησης υποτροφίας στο κολέγιο. Με βάση τα ευρήματα αυτής της μελέτης, η ES δεν συσχετίστηκε επίσης με μια συντομευμένη επαγγελματική σταδιοδρομία ή με αυξημένο ποσοστό τραυματισμού απώλειας χρόνου (ενώ ήταν στο κολέγιο). Μεταξύ ωστόσο, εκείνων που δεν ολοκλήρωσαν τα τέσσερα χρόνια επιλεξιμότητας στο κολέγιο, οι αθλητές στην ομάδα ES ήταν πιο πιθανό να αναγνωρίσουν την εξουθένωση ως αιτία φθοράς τους.
Συμπέρασμα:
Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης υποδηλώνουν ότι η Πρώιμη Εξειδίκευση (ES), μπορεί να μην έχει σημαντικό αντίκτυπο, είτε αρνητικό είτε θετικό, στην αθλητική καριέρα ενός αθλητή. Υπάρχει μια σειρά μεθοδολογικών εκτιμήσεων που πρέπει να ληφθούν υπόψη. Πρώτον, η μελέτη είναι αναδρομική και ως εκ τούτου είναι πιθανό να είναι πιθανό να υπάρχει προκατάληψη στις απαντήσεις. Επίσης, βλέπει μόνο εκείνους που συμμετείχαν σε συλλογικό άθλημα και μπορεί να χάσει εκείνους που δεν μπόρεσαν να φτάσουν σε αυτό το επίπεδο, πιθανώς λόγω τραυματισμού ή εξάντλησης. Τέλος, η γενικευσιμότητα των αποτελεσμάτων της μελέτης στους ποδοσφαιριστές δεν είναι επίσης σαφής. Στη μελέτη συμμετείχαν αθλητές από ένα ευρύ φάσμα αθλημάτων, με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτοί οι αθλητές μπορεί να είναι πολύ διαφορετικοί, από αυτούς που συμμετέχουν σε ακαδημίες ελίτ ποδοσφαίρου σε άλλες χώρες.
Προσέγγιση για επαναφορά από τραυματισμό στο τελικό στάδιο, με βάση τη θέση και τα ατομικά χαρακτηριστικά του ποδοσφαιριστή, χρησιμοποιώντας ένα παράδειγμα από την Liverpool FC Academy.
Καθ 'όλη τη διάρκεια της διαδικασίας επαναφοράς από τραυματισμό, οι ελίτ παίκτες εκτίθενται σε διάφορες συνθήκες, για να τους επιτραπεί η σταδιακή επιστροφή στην προπόνηση και στα παιχνίδια. Μόλις οι παίκτες εισέλθουν στο τελικό στάδιο αποκατάστασης και έχουν την συγκατάθεση του ιατρικού προσωπικού, για να εκτελέσουν ταχύτητες και αλλαγές κατεύθυνσης, υπάρχει ανάγκη επιλογής ασκήσεων με βάση τις απαιτήσεις της προπόνησης και του αγώνα. Τέτοιες ασκήσεις όχι μόνο προετοιμάζουν τους παίκτες για τις φυσικές απαιτήσεις της προπόνησης, αλλά και τις μοναδικές κινήσεις, τις δεξιότητες και τις τακτικές ενέργειες που απαιτούνται για την θέση που αγωνίζονται. Οι παίκτες συνεχίζουν να αναπτύσσουν την φυσική τους κατάσταση κατά τη διάρκεια της αποκατάστασης τελικού σταδίου, επομένως οι συγκεκριμένες ασκήσεις θέσης μπορούν να συμπληρώσουν την προπόνηση αντοχής. Εκτός από την παροχή ενός ερεθίσματος προπόνησης, οι συγκεκριμένες ασκήσεις θέσης που περιλαμβάνουν σπριντ, άλματα, πάσες/σουτ και αλλαγές κατεύθυνσης θέτουν επιπλέον απαιτήσεις στο νευρομυϊκό σύστημα, διασφαλίζοντας ότι οι παίκτες είναι δυνατοί και ικανοί να πάρουν μέρος στην προπόνηση της ομάδας.
Οι ασκήσεις που χρησιμοποιούν διαλείμματα, επιτρέπουν στους προπονητές φυσικής κατάστασης να στοχεύουν συγκεκριμένες φυσικές ιδιότητες, για να διασφαλίσουν ότι οι παίκτες προσαρμόζονται και έτσι να επιστρέψουν με επιτυχία στην αγωνιστική δράση. Ένας αποτελεσματικός τρόπος για αυτό το στάδιο αποκατάστασης είναι η προπόνηση αντοχής ταχύτητας, καθώς βελτιώνει την ποδοσφαιρική αντοχή και τις ικανότητες σπριντ. Αυτό απαιτεί από έναν παίκτη να εκτελεί έντονη ποδοσφαιρική δραστηριότητα για 20-30 δευτερόλεπτα χρησιμοποιώντας περιόδους ανάκαμψης μεταξύ 40-180 δευτερολέπτων, η οποία επαναλαμβάνεται 8-10 φορές ανάλογα με τον στόχο της άσκησης. Αυτό βελτιώνει τους παίκτες αερόβια και αναερόβια, ενώ ασχολούνται με την μπάλα, έτσι είναι ιδανική προετοιμασία πριν από την επιστροφή στην προπόνηση της ομάδας. Οι προπονητές της Liverpool FC Academy, χρησιμοποιούν την ανάλυση αγώνων, για να σχεδιάσουν συγκεκριμένες ασκήσεις ανά θέση. Η ανάλυση αγώνων δείχνει π.χ. ότι το έντονο τρέξιμο κατά τη διάρκεια των αγώνων είναι υψηλότερο για τους ακραίους μέσους και χαμηλότερο για τα κεντρικούς αμυντικούς, με τους ακραίους αμυντικούς, τους κεντρικούς μέσους και τους επιθετικούς να είναι ενδιάμεσα. Τα δεδομένα αξιολογούνται με βάση τα παραπάνω, παρέχοντας πληροφορίες για ''σκόπιμες'' προσπάθειες εντός και εκτός κατοχής μπάλας και όχι για «τυφλές» αποστάσεις/συχνότητα επαναλήψεων. Για παράδειγμα, στην κατοχή μπάλας, ο κεντρικός επιθετικός εκτελεί περισσότερες προσπάθειες στο επιθετικό τρίτο, κινείται στο μεσαίο κανάλι και εισέρχεται στην περιοχή σε μεταβάσεις. Οι ακραίοι αμυντικοί και οι ακραίοι μέσοι, εκτελούν περισσότερες προσπάθειες overlap και ταχύτητες στα εξωτερικά κανάλια. Εκτελούν επίσης περισσότερες σέντρες μετά από αυτά τα τρεξίματα. Εκτός κατοχής, οι θέσεις με σημαντικό αμυντικό ρόλο στην ομάδα, όπως οι κεντρικοί αμυντικοί, τοι ακραίοι αμυντικοί και οι κεντρικοί μέσοι, καταβάλλουν πιο έντονες προσπάθειες για να καλύπτουν χώρους ή τους συμπαίκτες τους και να εκτελούν μεταβάσεις, ενώ όλες οι θέσεις εκτελούν συχνές προσπάθειες για να κλείσουν/πιέσουν τον αντίπαλο. Έτσι, αυτά τα μοτίβα μεταφράζονται σε μεμονωμένες ασκήσεις προπόνησης θέσης για παίκτες κατά τη διάρκεια της αποκατάστασης στο τελικό στάδιο. Ένα παράδειγμα για έναν ακραίο μέσο, μπορείτε να δείτε στο βίντεο και στο σχήμα παρακάτω. Η κίνηση εσωτερικά σχετίζεται συγκεκριμένα με την τακτική της ομάδας για αυτήν τη θέση. Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν από μονάδες GPS που φορούσαν οι παίκτες της Liverpool FC Academy που επέστρεψαν από τραυματισμό, αποκάλυψαν ότι οι ακραίοι μεσαίοι και οι ακραίοι αμυντικοί κάλυψαν πιο έντονο τρέξιμο σε αυτές τις ασκήσεις, κάτι που συνάδει με τις τάσεις του αγώνα. Επιπλέον, οι κεντρικοί αμυντικοί και επιθετικοί κάλυψαν χαμηλότερη συνολική απόσταση, αλλά πραγματοποίησαν πιο έντονες επιταχύνσεις και επιβραδύνσεις. Αυτή η μορφή μπορεί επίσης να είναι χρήσιμη για προπονήσεις «top up», όταν οι παίκτες δεν παίρνουν χρόνο παιχνιδιού ή χρησιμοποιούνται σε περισσότερες θέσεις, για να προσθέσουν ένα πιο δυναμικό σενάριο και περισσότερα ερεθίσματα.
Με αυτό τον τρόπο, ο προπονητής φυσικής κατάστασης όχι μόνο προετοιμάζει τους παίκτες για τις απαιτήσεις της προπόνησης, αλλά επίσης τους εξοικειώνει με επαφές/κτυπήματα της μπάλας, διακριτές κινήσεις θέσης, προσανατολισμό του χώρου στο γήπεδο, παρέχοντας ταυτόχρονα ένα αντιδραστικό ερέθισμα, ώστε οι παίκτες να εκτίθενται σε ανεξέλεγκτες κινήσεις, όπως όταν προπονούνται με με την ομάδα. Οι ελίτ σύλλογοι θα πρέπει να χρησιμοποιούν το τμήμα ανάλυσής τους, για να μελετούν τις κινήσεις των παικτών για να δημιουργούν τέτοιες ασκήσεις που δεν είναι μόνο για συγκεκριμένες θέσεις, αλλά και ιδανικά ατομικές (ώστε να αποφεύγονται «τυφλές» αποστάσεις / συχνότητες). Αυτό μπορεί επίσης, να επιτρέψει στους προπονητές να εντοπίσουν δυσλειτουργίες στις κινήσεις και να βελτιώσουν μηχανισμούς όπως οι αλλαγές κατεύθυνσης σώματος, οι τοποθετήσεις, οι επιβραδύνσεις λίγο πριν την πίεση στον αντίπαλο κ.α.
Ενδεικτική Άσκηση Αποκατάστασης Τελικού Σταδίου για έναν Ακραίο Μέσο
(1) Διπλή πάσα με τον προπονητή Α και ταχύτητα στο χώρο στο εξωτερικό κανάλι, (2) Υποδοχή-έλεγχος της μπάλας, προσποίηση στο ομοίωμα, (3) πάσα σε μικρή εστία ή ομοίωμα και στη συνέχεια μετάβαση στην άμυνα, (4) νέα πάσα από τον προπονητή Α, υποδοχή κατεύθυνσης και γρήγορο οδήγημα-πάσα στον προπονητή Β, (5) κίνηση στην περιοχή, πάσα από τον προπονητή Β, σουτ στη μικρή εστία, (6) μετάβαση στην αρχική θέση εκκίνησης στη μεσαία γραμμή.
Σημειώσεις: Στους παίκτες παρέχεται ελευθερία για κάποια λήψη αποφάσεων, ενώ ο προπονητής θα διαφοροποιεί τον τύπο της πάσας/σέντρας, π.χ. οι παίκτες έχουν την επιλογή της προσποίησης στο ομοίωμα, τον τρόπο εκτέλεσης του σουτ στην μικρή εστία κ.α. Τα ατομικά χαρακτηριστικά κάθε παίκτη όσον αφορά τις κινήσεις, τα τακτικά/τεχνικά ζητούμενα στην προπόνηση και τα παιχνίδια, μπορούν επίσης να προστεθούν στις ασκήσεις αυτές, για λόγους προοδευτικότητας. Δεδομένης της πολυπλοκότητας που συνεπάγεται η επιστροφή ενός παίκτη στην προπόνηση μετά από τραυματισμό, αυτή η άσκηση είναι μόνο ένα παράδειγμα από το λεπτομερές σχέδιο αποκατάστασης του τελικού σταδίου των παικτών.
Πηγή: Άρθρο στο Barca Innovation Hub Paul S Bradley-Reader in Sports Performance at Liverpool John Moores University & FC Barcelona Consultant Jack D Ade-U23’s Fitness Coach at Liverpool Football Club & PhD Researcher at Liverpool John Moores University
Η προθέρμανση πριν τον αγώνα, είναι απαραίτητο να προετοιμάζει σωματικά και νοητικά τον ποδοσφαιριστή για ότι ακολουθεί. Με αυτή την λογική, καλό είναι τα μικρά αγωνιστικά παιχνίδια που υπάρχουν πάντα στο περιεχόμενο, να εξειδικεύουν όσο το δυνατό στις συνθήκες του παιχνιδιού. Η συνηθισμένη εικόνα είναι 5vs5, συνήθως σε μια γωνία του αγωνιστικού χώρου, που μπορεί να είναι μια εύκολη λύση, ωστόσο θα πρέπει απαραίτητα να μοιράζονται οι ποδοσφαιριστές, σε σχέση με τις θέσεις και τα καθήκοντα τους στο σχηματισμό και φυσικά όχι τυχαία (π.χ. αν έχουμε 1-4-3-3 σαν σχηματισμό, οι δύο 5άδες θα είναι από την μια πλευρά οι 4 αμυντικοί και ο αμυντικός μέσος και από την άλλη, οι 2 εσωτερικοί μέσοι και οι 3 επιθετικοί). Επίσης, η θέση που εξελίσσεται το παιχνίδι, είναι σημαντική και θα πρέπει να τοποθετείται στον κεντρικό άξονα, όπως και να τηρείται ο σχηματισμός. Οι διαστάσεις μπορούν να είναι περίπου 30(25)Χ25(20) μ. και ο χρόνος εκτέλεσης 2Χ2,5' (3'). Όποτε απαιτείται στο δεύτερο σετ, μπορούμε να αλλάζουμε ρόλους και θέσεις σε εξωτερικούς παίκτες. Ας δούμε μερικές ενδεικτικές προτάσεις, σε σχέση με διαφορετικούς σχηματισμούς:
Παιχνίδι 1: Αγωνιστικό παιχνίδι 4vs4+2 μπαλαντέρ, για σχηματισμούς με 2 κεντρικούς μέσους (1-4-2-3-1, 1-4-4-2, ), οπότε στη μπλε ομάδα έχουμε τους 4 αμυντικούς και στην κόκκινη ανάλογα το σχηματισμό, 2 επιθετικούς και 2 ακραίους μέσους (1-4-4-2) ή τον επιθετικό και την 3άδα πίσω του (1-4-2-3-1).
Αγωνιστικό παιχνίδι σε 30 Χ 40 μ. με στόχο την εκπαίδευση-προπόνηση της επιθετικής και αμυντικής λειτουργίας του σχηματισμού 1-4-3-3. Η επιτιθέμενη ομάδα (μπλε) αποτελείται από 6 ποδοσφαιριστές (6-8-10-9-7-11: 3άδα μέσων και 3άδα επιθετικών) και η αμυνόμενη (κίτρινη) από 5 ποδοσφαιριστές (2-3-4-5-6: 4άδα αμυντικών και αμυντικός μέσος). Το γήπεδο χωρίζεται σε 3 ζώνες (ακριανές 5 Χ 30 μ.) και μεσαία (30 Χ 30 μ.) και εξελίσεται επιθετικά στην μεσαία ζώνη. Ο αμυντικός χαφ της μπλε ομάδας κινείται μόνο στην ζώνη του, κρατώντας το βάθος. Η μπλε ομάδα μπορεί να σκοράρει από τα όρια της ζώνης (+5 μ.), χωρίς να εισέρχεται σε αυτήν. Η κίτρινη ομάδα, αν κερδίσει κατοχή, επιδιώκει γρήγορη επιθετική μετάβαση, προς τις 3 εστίες. Σε αυτή την περίπτωση, επιτιθέμενοι και αμυνόμενοι μπορούν να εισέλθουν στην τελική ζώνη των 5 μ.
Με συνδυαστικό παιχνίδι και τριγωνικές σχέσεις η μπλε ομάδα, προσπαθεί να δημιουργήσει τις συνθήκες για τελική ενέργεια, προς τις 3 μικρές εστίες.
Υπάρχει πάντα η δυνατότητας της πίσω πάσας (ασφάλεια) στον αμυντικό μέσο, που δεν μαρκάρεται στην φάση κατοχής, ώστε να αλλάξει πλευρά επίθεσης, ή να δώσει την δυνατότητα σους συμπαίκτες του να πάρουν καλύτερες θέσεις στο χώρο.
Προπόνηση βελτίωσης ατομικής τακτικής ποδοσφαιριστών σε καταστάσεις 1vs1, με βάση το βιβλίο ''Προπονώντας τις μονομαχίες'', σε οργανωτική μορφή με στοιχεία ταχυδύναμης και μετάβασης. Αφορά ποδοσφαιριστές που αγωνίζονται ως ακραίοι επιθετικοί/μέσοι και ακραίοι/κεντρικοί αμυντικοί. Επαναλήψεις 6-8 με πλήρες διάλειμμα, σε 2 σετ (αλλαγή πλευράς επίθεσης).
Άσκηση επιθετικής και αμυντικής μετάβασης, σε μικρές σχέσεις παικτών, υπεραριθμίες και υψηλή ένταση. Εξελίσσεται σε χώρο ίσο με 2 περιοχές πέναλτι. Ποδοσφαιριστές 12-18 σε 2 υποομάδες (+2 τερματοφύλακες).
Ξεκινά η μπλε ομάδα με οδήγημα και σουτ από το ύψος της περιοχής.
Αμέσως μετά το σουτ, 2 ποδοσφαιριστές της κόκκινης ομάδας, επιτίθενται στην εστία και ο μπλε βρίσκεται πλέον σε φάση άμυνας. Οι κόκκινοι ολοκληρώνουν την επίθεση, ενώ αν ο μπλε κερδίσει την μπάλα, προσπαθεί να σκοράρει αυτός (και σε συνεργασία με τον τερματοφύλακα).
Μόλις η φάση ολοκληρωθεί, μπαίνουν 2 ακόμα μπλε και επιτίθενται σε σχέση πλέον 3vs2. Aν οι 2 κόκκινοι κερδίσυν την μπάλα, προσπαθούν αυτοί να σκοράρουν.
Δείτε στο παρακάτω video ενδεικτικές κινήσεις και συνεργασίες της άσκησης.
Ενδεικτικά passing drills ειδικής προθέρμανσης, για σχηματισμό 1-4-2-3-1. Η αλληλουχία στις πάσες ακολουθεί το μοτίβο παιχνιδιού και την εκμετάλλευση του 3ου παίκτη, με βάση 3 διαφορετικά σενάρια. Είναι δυνατή η χρήση σταθμών συναρμογής, που τοποθετούνται στις διαδρομές που ακολουθούν οι ποδοσφαιριστές, ανάμεσα στις πάσες. Με προσθήκη κανονικών εστιών, ρύθμιση αποστάσεων και έντασης, μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για ασκήσεις σουτ ή μονομαχιών. Η ροή στις πάσες και οι μετακινήσεις των ποδοσφαιριστών, αναλύονται στις εικόνες.
Εικόνα 1
Συνεχόμενες πάσες που δημιουργούν προυποθέσεις εκμετάλλευσης του 3ου παίκτη, με συμμετοχή συγκεκριμένων ποδοσφαιριστών, που ολοκληρώνεται με σουτ (πάσα) σε μικρή εστία, από τους ποδοσφαιριστές στις θέσεις 9 & 10.
Προσθέτοντας 2 ακόμα μικρές εστίες και 1 αμυνόμενο, αντί για τελικό σουτ (πάσα) έχουμε στην ολοκλήρωση της άσκησης, συνθήκη 1vs1. Η μονομαχία μπορεί να είναι ελεγχόμενη ή και κανονική, σε σχέση με το στάδιο της προπόνησης.
Δωρεάν το Ebook ''29 Finishing Drills and SSG's'' για όλους! Πρόκειται για μια συλλογή ασκήσεων από το αρχείο του soccercoach.gr, οι περισσότερες από τις οποίες προέρχονται από αναρτήσεις ή το προσωπικό αρχείο προπονήσεων. Συνεργασίες για σουτ, τετ-α-τετ και μικρά αγωνιστικά παιχνίδια με στόχο την τελική ενέργεια. Κατεβάστε το πατώντας πάνω στην εικόνα, εκτυπώστε το, κρατήστε το στο κινητό σας!
Οι μονομαχίες (1vs1) είναι μια τακτική αγωνιστική κατάσταση που παίζει καθοριστικό ρόλο στην αποτελεσματικότητα της ομαδικής επιθετικής και αμυντικής τακτικής. Όπως φαίνεται και από τις έρευνες που περιλαμβάνονται στο βιβλίο, αλλά και γενικότερα, οι ομάδες που επικρατούν στις μονομαχίες, έχουν αυξημένες πιθανότητες νίκης.
Είτε μιλάμε για επαγγελματικό, είτε για ερασιτεχνικό, είτε για αναπτυξιακό ποδόσφαιρο, αποτελούν βασικό μέρος του παιχνιδιού. Επομένως, είναι εξαιρετικά σημαντικό να βοηθήσουμε τους παίκτες μας να αναπτύξουν δεξιότητες, για να αισθάνονται αυτοπεποίθηση και να είναι αποτελεσματικοί σε αυτές τις καταστάσεις, όταν προκύπτουν την ημέρα του αγώνα.
Ο Βασίλης Παπαδάκης, προπονητής ποδοσφαίρου με πάθος για την εξέλιξη παικτών και ομάδων, μοιράζεται τις σκέψεις του γύρω από την προπόνηση, τη στρατηγική, την ψυχολογία και δίνει πολύτιμες συμβουλές σε νέους προπονητές. Μια συνέντευξη γεμάτη έμπνευση και πρακτικές κατευθύνσεις για όσους αγαπούν το ποδόσφαιρο και θέλουν να προοδεύσουν.
Πόσο σημαντική είναι η καθημερινή προπόνηση για τους νέους ποδοσφαιριστές;
Θα έλεγα πως ο στόχος καθορίζει τη διαδικασία. Αν επιθυμείς τη βελτίωση, αν θες να ανέβεις επίπεδο, αν επιζητάς τη διάκριση, τότε θα πρέπει να αφοσιωθείς και να δουλέψεις σωματικά και πνευματικά σε καθημερινό επίπεδο! Δεν έχει να κάνει μόνο με την σωματική προετοιμασία, δηλαδή των φυσικών παραμέτρων απόδοσης (βελτίωση της αντοχής, δύναμης, ταχύτητας, συναρμογής κ.α.), δεν έχει να κάνει μόνο με την τεχνική του αθλήματος (γενική τεχνική επαφής και ελέγχου της μπάλας, τεχνική θέσης κλπ), δεν έχει να κάνει μόνο με την ατομική και ομαδική τακτική, δεν έχει να κάνει μόνο με την ψυχολογική-πνευματική προπόνηση του αθλητή, αλλά με όλα αυτά μαζί. Αν στον εβδομαδιαίο αυτό κύκλο, προσθέσουμε όπως οφείλουμε, τη διατροφή, την σωματική και πνευματική αποφόρτιση, τότε μιλάμε σίγουρα για μια καθημερινή ενασχόληση-προπόνηση, μια εβδομαδιαία ρουτίνα που επαναλαμβάνεται και πρέπει να έχει μετρήσιμους στόχους και αξιολόγηση, ώστε να μπορούμε να ελέγξουμε τη βελτίωση και να παρέμβουμε όπου χρειάζεται αναπροσαρμογή. Οπότε, πιστεύω πως η καθημερινή ‘’προπόνηση’’ είναι απαραίτητη αν έχεις στόχους και θες να τους διεκδικήσεις!
Πώς αποφασίζετε ποιο σύστημα ή τακτική θα χρησιμοποιήσετε σε κάθε αγώνα;
Κατ΄ αρχάς το σύστημα/σχηματισμός είναι η βάση πάνω στην οποία χτίζουμε μια ομάδα από την περίοδο της προετοιμασίας και επιλέγεται από τον προπονητή, σε σχέση με την φιλοσοφία του, αλλά και με βάση τα χαρακτηριστικά και τις ικανότητες των ποδοσφαιριστών. Πάνω στον σχηματισμό αυτό, λειτουργεί το πλάνο παιχνιδιού, σχεδιάζονται και προπονούνται οι τακτικές ενέργειες μια ομάδας. Προσωπικά, μου αρέσει να δουλεύω πάνω στο 1-4-3-3 ή 1-4-2-3-1 και η τακτική μου προσέγγιση γενικά, είναι επιθετικά ένα γρήγορο συνδυαστικό κάθετο παιχνίδι, με κινήσεις ανάμεσα στις γραμμές του αντιπάλου, ενώ αμυντικά προτιμώ την άμυνα στα 2/3 σε διάταξη 1-4-4-2 ή 1-4-1-4-1. Κάθε παιχνίδι βέβαια σε σχέση με τον σχηματισμό και τη δυναμική του αντιπάλου, είναι μια διαφορετική ιστορία και μπορεί να σχεδιασθεί και να προπονηθεί μια περισσότερο επιθετική ή αμυντική προσέγγιση, αλλά με τις βασικές αρχές να παραμένουν. Δεν μπορείς να αλλάζεις πολλά και συνεχώς, αυτό μπερδεύει τους ποδοσφαιριστές, οπότε προσαρμόζεις πράγματα με βάση τις συνθήκες. Γενικά, αν η ομάδα είναι ισχυρή πατάει περισσότερο πάνω στο δικό της πλάνο, ενώ αν είναι πιο αδύναμη, προσαρμόζεται περισσότερο στον αντίπαλο.
Ποιοι είναι οι πιο σημαντικοί τομείς που πρέπει να δουλεύουν οι παίκτες στις προπονήσεις;
Η προπόνηση πάντα πρέπει να περιέχει και τα 4 στοιχεία (φυσική κατάσταση, τεχνική, τακτική, ψυχολογικά/πνευματικά ερεθίσματα) που οδηγούν στην βελτίωση των ποδοσφαιριστών και της ομάδας. Κάθε άσκηση μπορεί να τα περιέχει, αν σχεδιαστεί σωστά και προσομοιώνει σε ρεαλιστικές συνθήκες παιχνιδιού. Η προπόνηση είναι κομμάτια του αγώνα σε άμυνα, επίθεση και μεταβάσεις και προτιμώ να τα προπονώ με αυτή τη λογική. Σε σχέση με την ατομικότητα και τη θέση του ποδοσφαιριστή, τόσο σε νεαρές ηλικίες, αλλά και σε πιο ‘’φτασμένους’’ ποδοσφαιριστές, προσπαθώ να βρίσκω πάντα χρόνο, για εξειδικευμένη προπόνηση θέσης. Η εξειδικευμένη προσέγγιση και η προσοχή που δείχνεις σαν προπονητής στην βελτίωση του ποδοσφαιριστή, εκλαμβάνεται πάντα θετικά από τον ίδιο και του δίνει κίνητρο να βάλει έξτρα στόχους και γενικότερα να προσπαθήσει περισσότερο.
Πώς κρατάτε τους παίκτες σας συγκεντρωμένους και με κίνητρο στις προπονήσεις;
Πολύ σημαντική ερώτηση και ένα πολύ δύσκολο κομμάτι στην καθημερινότητα και τη ρουτίνα των προπονήσεων. Σίγουρα το περιεχόμενο, η ποικιλία των ασκήσεων, νέα ερεθίσματα βοηθούν, αλλά δεν είναι αρκετά. Το κίνητρο έχει να κάνει με τους στόχους, οπότε πρέπει να βρίσκεις τρόπο να μεταφέρεις στους ποδοσφαιριστές σε καθημερινή βάση ρεαλιστικούς στόχους ομαδικούς και ατομικούς. Η προσήλωση στο στόχο, είτε έχει να κάνει με το επόμενο παιχνίδι, είτε με παραμέτρους βελτίωσης του παιχνιδιού της ομάδας, είτε με την ατομική πρόοδο, φέρνει την πνευματική συγκέντρωση του ποδοσφαιριστή. Επιπλέον, χρειάζεται και η κατάλληλη ανατροφοδότηση-αλληλεπίδραση σε ομαδικές ή ατομικές συζητήσεις.
Τι συμβουλή θα δίνατε σε κάποιον που ξεκινάει τώρα την προπονητική ποδοσφαίρου;
Ο κάθε προπονητής πρέπει να αναπτύξει την δική του φιλοσοφία και όχι να αντιγράφει απλά ασκησιολόγια, προπονητικές μονάδες και μεθόδους καταξιωμένων ή έμπειρων συναδέλφων. Κάθε άνθρωπος έχει την δική του ξεχωριστή προσωπικότητα και με βάση αυτή, οφείλει να προχωρήσει. Σίγουρα το διάβασμα, τα σεμινάρια, η παρακολούθηση άλλων προπονητών, το διαδίκτυο σήμερα δίνουν ερεθίσματα. Ερεθίσματα που όμως, πρέπει να γίνουν ιδέες, να προσαρμοστούν, να εξελιχθούν και να εφαρμοστούν. Η προπονητική είναι μια διαδικασία που εξελίσσεται, οπότε είναι σημαντικό να νοιώθεις πάντα πως είσαι σε μια φάση εκπαίδευσης. Μαθαίνεις κάθε μέρα, από την αξιολόγηση της προπόνησης που κάνεις, από τους ποδοσφαιριστές που σου δίνουν ερεθίσματα, από τις συζητήσεις με τους συνεργάτες σου, από τα παιχνίδια της ομάδας σου. Αν νοιώσεις πως τα ξέρεις πλέον όλα, τότε πλησιάζεις στην αποτυχία. Όπως είχα αναφέρει στην εισαγωγή του πρώτου μου βιβλίου ‘’Προπόνηση θέσης στο ποδόσφαιρο’’:‘’Η προπόνηση ποτέ δεν τελειώνει. Η προπονητική διαδικασία πάντα εξελίσσεται. Η βελτίωση σταματά μόνο, όταν τη σταματήσεις εσύ ο ίδιος. Υπάρχει πάντα κάτι που μπορείς να κάνεις καλύτερα. Κάθε βήμα μπορεί να είναι ένα σκαλοπάτι. Και κάθε σκαλοπάτι μπορεί να φέρει, ένα ακόμα βήμα. Στόχευε ψηλά! Αυτό που σήμερα κάνεις, κάποτε σου φαινόταν απλησίαστο. Και είμαι σίγουρος πως θα έρθει μια μέρα-όχι τόσο μακρινή- που θα σου φαίνεται απλό, συνηθισμένο, παρωχημένο. ‘Ε λοιπόν, ας μην σταματήσουμε να δίνουμε την ευκαιρία στον εαυτό μας να γίνει καλύτερος. Ο καλύτερος ακόμα δεν βρέθηκε!’’
Πηγή: https://sportsmarketinggreece.blogspot.com -17 Σεπτεμβρίου 2025
Συνδυαστική άσκηση για προπόνηση ταχύτητας με βάση το σχηματισμό 1-4-4-2. Παραλλαγές επιθετικών κινήσεων, με συγκεκριμένες αποστάσεις ταχύτητας και τελείωμα φάσεων. Επαναλήψεις 6-8 ανά σετ στο 100%. Οι παραλλαγές στις πάσες δημιουργούν τα σετ.
Εξέλιξη της άσκησης με προσθήκη αμυντικών (μπλε). Οι ακραίοι μπορούν να εναλλάσσονται σε επιθετικό-αμυντικό ρόλο.
Ο αμυνόμενος ξεκινάει 5 μ. πιο πίσω και προσπαθεί να προλάβει την κίνηση του επιθετικού, είτε για ανακοπή της σέντρας, είτε για άμυνα στην περιοχή.
