Αγωνιστικό παιχνίδι 8vs8 με έμφαση στο αμυντικό transition

Αγωνιστικό παιχνίδι 8vs8 με έμφαση στο αμυντικό transition

Το παιχνίδι που αναλύεται παρακάτω, έχει σαν στόχο την βελτίωση της αμυντικής συμπεριφοράς, δίνοντας έμφαση σε ένα πολύ σημαντικό στοιχείο του σύγχρονου ποδοσφαίρου: το αμυντικό transition. Ο χώρος διεξαγωγής είναι το μισό γήπεδο, στο οποίο οι 2 ομάδες αγωνίζονται 8 εναντίον 8, με συγκεκριμένους σχηματισμούς. Υπάρχουν 2 κανονικές εστίες και 4 μικρές πόρτες εντός του αγωνιστικού χώρου, οι οποίες θα μας βοηθήσουν να εκπαιδεύσουμε τους ποδοσφαιριστές μας στην γρήγορη επαναφορά από την επιθετική λειτουργία, στην άμεση αμυντική σκέψη και αντίδραση (εναλλαγή φάσης παιχνιδιού-transition). Η βασική αρχή είναι η άμεση αντίδραση της ομάδας που ολοκλήρωσε την επίθεση της, να κλείσει γρήγορα τη δυνατότητα του τερματοφύλακα να τροφοδοτήσει συμπαίκτη του πασάροντας συρτά τη μπάλα μέσα από τις 2 πόρτες για να αποτρέψει την αντεπίθεση. Αν το καταφέρει το παιχνίδι συνεχίζεται κανονικά, με οποιαδήποτε επιλογή από τον τερματοφύλακα. Αν όμως, ο τερματοφύλακας βρει ανοικτή πόρτα και πασάρει σε συμπαίκτη η ομάδα του κερδίζει 1 πόντο. Η υπόλοιπη οργάνωση του παιχνιδιού, σε ότι αφορά την αμυντική λειτουργία ακολουθεί την κατεύθυνση που ο προπονητής έχει δώσει, βασιζόμενη και στο σχηματισμό. Π.χ. Αν υποθέσουμε πως η ομάδα μας ακολουθεί το 1-4-2-3-1 η μπλε ομάδα αγωνίζεται με τους 4 αμυντικούς, τους 2 αμυντικούς μέσους και τους 2 ακραίους μεσοεπιθετικούς (λείπουν ο φορ και ο κεντρικός μεσοεπιθετικός). Η κόκκινη με τους 2 ακραίους αμυντικούς, τα 2 αμυντικά χαφ, τους 3 μεσοεπιθετικούς και τον φορ (λείπουν οι 2 κεντρικοί αμυντικοί).  

Αρχική τοποθέτηση των ομάδων στο γήπεδο. Το παιχνίδι διεξάγεται κανονικά με τις 2 ομάδες να έχουν συγκεκριμένες κατευθύνσεις και στόχους.

Η κόκκινη ομάδα ολοκληρώνει χωρίς επιτυχία μια επιθετική ενέργεια με σέντρα, την οποία αποκρούει ο τερματοφύλακας. Πρέπει άμεσα να αντιδράσει, για να προλάβει την αντεπίθεση.

Η μπλε ομάδα ανοίγεται γρήγορα για αντεπίθεση και  ο τερματοφύλακας βρίσκει ανοικτή πόρτα, για να πασάρει σε ένα συμπαίκτη του που κινείται γρήγορα στο χώρο, καθότι η κόκκινη ομάδα δεν πρόλαβε να κλείσει τις πόρτες. Η μπλε ομάδα σκοράρει 1 πόντο.

Σε μια διαφορετική περίπτωση, ο ποδοσφαιριστής της μπλε ομάδας, αντιδρώντας γρήγορα και σωστά, προλαβαίνει να κλείσει την πόρτα και κλέβει τη μπάλα που ο τερματοφύλακας προσπαθεί να δώσει στον συμπαίκτη του. Το παιχνίδι συνεχίζεται κανονικά.

Η κόκκινη ομάδα με μια επιτυχημένη άμεση αντίδραση, πρόλαβε να κλείσει τις πόρτες, οπότε το παιχνίδι διεξάγεται, με μια άλλη επιλογή του τερματοφύλακα.

Παραλλαγές: Α. Τοποθέτηση των παικτών με διαφορετικό σχηματισμό, κατά την κρίση του προπονητή Β. Παιχνίδι 6vs6 (μπλε 1-4-2 χρησιμοποιώντας 4 αμυντικούς και 2 αμυντικούς μέσους για την 1 ομάδα και κόκκινη 1-2-3-1 χρησιμοποιώντας 2 αμυντικούς μέσους, 3 μεσοεπιθετικούς και 1 φορ για την άλλη) Γ. 1 εστία και 4 πόρτες για την ομάδα που εκτελεί αμυντική λειτουργία (2 έξω από την περιοχή τέρματος και 2 ακόμα μικρές πόρτες στις άκρες της κεντρικής γραμμής -transition σε 1^ο  χρόνο έξω από την περιοχή και σε 2^ο χρόνο στο κέντρο για την επιτιθέμενη ομάδα).

Βασίλης Παπαδάκης

Αγωνιστικό παιχνίδι 4+2 εναντίον 4+2 (εκμετάλευση και συνεργασία μέσων και επιθετικών στο 1-4-4-2)

Η ανάρτηση αφορά ένα αγωνιστικό παιχνίδι τακτικής, εστιάζοντας στην συνεργασία των μέσων και των επιθετικών, στο 1-4-4-2. Τα τακτικά στοιχεία που προσπαθούμε να δώσουμε έμφαση και να βελτιώσουμε, είναι η κάθετη ή διαγώνια πάσα από τους μέσους προς τους 2 επιθετικούς και η πίσω πάσα από τους επιθετικούς προς τους μέσους. Για το λόγο αυτό έχουμε δημιουργήσει με κώνους 3 πόρτες 2 μ. όπως φαίνεται στο σχήμα 1, μέσα από τις οποίες όταν η μπάλα περάσει από τον μέσο προς τον επιθετικό (κάθετη ή διαγώνια πάσα), ή από τον επιθετικό προς τον μέσο (πίσω πάσα) έχουμε 1 βαθμό για την επιτιθέμενη ομάδα. Φυσικά, στην εξέλιξη του παιχνιδιού έχουμε μια ολοκληρωμένη επιθετική και αμυντική λειτουργία και για τις 2 ομάδες. Η ομάδα που επιτίθεται, προσπαθεί να συνδυαστεί και να πετύχει κανονικό τέρμα στην εστία και η αμυνόμενη ομάδα, να αποκόψει τις πάσες προς τα φορ, να αποτρέψει τα σουτ στην εστία και βέβαια να ''κλέψει'' τη μπάλα και να πετύχει τέρμα σε μία από τις 3 μικρές εστίες στο κέντρο του γηπέδου.

 Σχήμα 1

Στο σχήμα 2 βλέπουμε μια επιτυχημένη συνεργασία από τον αριστερό μέσο με τον ένα επιθετικό (διαγώνια πάσα) μέσα από την ΄΄πόρτα΄΄. Η επιτιθέμενη ομάδα παίρνει 1 βαθμό.

 Σχήμα 2

Στο σχήμα 3 ο επιθετικός καταφέρνει να δώσει μια πίσω πάσα, μέσα από ''πόρτα'' σε ένα από τους 2 κεντρικούς μέσους. Η ομάδα που επιτίθεται παίρνει 1 βαθμό.

 Σχήμα 3

Στο σχήμα 4 η επιτιθέμενη ομάδα ολοκληρώνει μαι επίθεση με σέντρα στην περιοχή. Αν σκοράρει παίρνει ένα βαθμό.

 Σχήμα 4

Στο σχήμα 5 η αμυνόμενη ομάδα, πραγματοποιεί μια επιτυχημένη άμυνα, ''κλέβει'' την μπάλα και πετυχαίνει τέρμα σε μία από τις 3 μικρές εστίες.

Σχήμα 5

Κοουτσάρισμα: Δώστε έμφαση στην σωστή και συνδυασμένη κίνηση των 2 επιθετικών για να βρεθούν σε θέση να δεχτούν μια πάσα από τους μέσους (ξεμαρκάρισμα-ανάποδη κίνηση-αλλαγή θέσεων). Τονίστε στους 4 μέσους να έχουν υπομονή μέχρι να βρεθεί η κατάλληλη στιγμή για κάθετη ή διαγώνια πάσα. Τονίστε τους τη σημασία να υποστηρίξουν την ''πίσω'' πάσα, έχοντας κατάλληλη τοποθέτηση (κίνηση-ξεμαρκάρισμα). Τονίστε στους αμυνόμενους την σωστή τοποθέτηση για να κλείσουν τις κάθετες και τις διαγώνιες πάσες στους επιθετικούς. Τη σημασία που πρέπει να δώσουν οι 2 κεντρικοί αμυντικοί μέσοι για να αποκόψουν την ''πίσω΄΄ πάσα.

Παραλλαγές: 1. Το γκολ (βαθμός) μέσα από τα κωνάκια μετράει μόνο αν συνδυαστεί μια κάθετη ή διαγώνια, με μια πίσω πάσα. 2. Το γκολ στην κανονική εστία μετράει διπλό. 3. Αν οι αμυνόμενοι περάσουν πάσα, μέσα από τα κωνάκια παίρνουν βαθμό (έμφαση στην γρήγορη αμυντική αντίδραση των επιτιθέμενων-transition). 4. Παιχνίδι 8 εναντίον 8, προσθέτοντας 2 ακραίους μέσους στην αμυνόμενη ομάδα και 2 ακραία μπακ στην επιτιθέμενη και μεγαλώνοντας το γήπεδο μέχρι 10 μ. μετά το κέντρο.

Σημ.:Ο χώρος του παιχνιδιού είναι το μισό γήπεδο και ο χρόνος 2 έως 4 αγωνιστικά παιχνίδια των 6΄ (εξαρτάται από τον κύριο στόχο της προπόνησης). Αν το παιχνίδι είναι 8 ενατίον 8 μπορούμε να πάμε σε 8΄-10΄ ανά παιχνίδι.

Βασίλης Παπαδάκης

Προπόνηση Ποδοσφαιρικής Ταχύτητας (2ο μέρος)

Η ανάρτηση αποτελεί το 2ο μέρος για την προπόνηση της ποδοσφαιρικής ταχύτητας και έχει σαν στόχο την βελτίωση της ταχύτητας αντίδρασης του αμυνόμενου ποδοσφαιριστή, σε σχέση με τον αντίπαλο κάτοχο της μπάλας. Ο ποδοσφαιριστής αντιδρά στην ξαφνική επιτάχυνση, στην αλλαγή κατεύθυνσης και την διαφοροποίηση της αγωνιστικής κατάστασης του επιτιθέμενου, στην οποία συγκεντρώνεται και ελέγχει. Η αντίδραση του πρέπει να είναι άμεση!

Άσκηση 1

Ορίζουμε ένα χώρο άσκησης σε σχήμα ρόμβου με απόσταση κορυφής 20 μ. Τοποθετούμε 2 διακριτικά κωνάκια σε διαγώνια θέση, ώστε να καλύπτεται μια απόσταση ταχύτητας 10μ. Η άσκηση εκτελείται ως εξής: Ο ποδοσφαιριστής με την κατοχή της μπάλας (μπλε), ελέγχει τη μπάλα με μικρές κινήσεις (απλή επαφή, προσποιήσεις, κράτημα μπάλας στον αέρα κ.α.) και επιταχύνει ξαφνικά προς ένα από τα 2 κωνάκια αριστερά ή δεξιά. Ο αμυνόμενος (κόκκινος) είναι σε πλήρη εγρήγορση και αντιδρά άμεσα για να φτάσει πρώτος στο κωνάκι. Επαναλήψεις 4-6 (8) ανά ποδοσφαιριστή. Οργανωτικά οι επιτιθέμενοι (μπλε) είναι 3 και οι αμυνόμενοι (κόκκινοι) είναι 6, έτσι σε 2 υποομάδες άσκησης δουλεύουν 18 ποδοσφαιρστές. 

Άσκηση 2

Οριοθετούμε το χώρο της άσκησης όπως φαίνεται στο παραπάνω σχήμα. Είναι μια αγωνιστική κατάσταση επιθετικής υπεραριθμίας (2 εναντίον 1), με τον αμυντικό να ελέγχει τη φάση και να αντιδρά στην τελική ενέργεια. Οι επιτιθέμενοι ποδοσφαιριστές (μπλε) τοποθετούνται σε μια απόσταση 5μ. μεταξύ τους και αλλάζουν πάσες. Ο αμυνόμενος παρακολουθεί την πορεία της μπάλας, κάνοντας πλάγια βήματα ανάμεσα στα 2 κωνάκια (κάλυψη χώρου-συνεχής επανατοποθέτηση) που έχουν απόσταση 3 μ.

Μετά από 5-6 πάσες ο ένας εκ των επιτιθέμενων, αντί για πάσα, οδηγεί ξαφνικά τη μπάλα σε ένα από τα δύο διαγώνια τοποθετημένα κωνάκια. Η απόσταση ταχύτητας είναι 10 μ. Ο αμυνόμενος αντιδρά και προσπαθεί να φτάσει πρώτος. Οργανωτικά και ανάλογα με τον αριθμό των επαναλήψεων ή την οργάνωση οι μπλε ποδοσφαιριστές μπορεί να είναι 4-8 και οι κόκκινοι 6 έως 12.

Άσκηση 3

Ο χώρος της άσκησης είναι ένας ρόμβος 20χ20 μ. Ουσιαστικά είναι μια αγωνιστική κατάσταση 2 αμυντικών εναντίον 1 επιθετικού, με πίεση στον κάτοχο της μπάλας και κάλυψη συμπαίκτη. Ο ποδοσφαιριστής με την κατοχή της μπάλας την οδηγεί προς τον αντίπαλο και ο 1ος αμυνόμενος βγαίνει να τον αντιμετωπίσει. Όταν συναντηθούν, ο επιτιθέμενος εκτελεί 2-3 προσποιήσεις, ενώ ο αμυνόμενος μαρκάρει παθητικά. 

 Ο επιτιθέμενος επιλέγει κατεύθυνση προσποίησης και επιταχύνει ξαφνικά. Ο 2ος αμυνόμενος που είναι σε πλήρη ετοιμότητα, παρακολουθώντας τις προσποιήσεις, προσπάθεί να αντιδράσει άμεσα και να φτάσει πρώτος στο κωνάκι. Οργανωτικά έχουμε 3 επιτιθέμενους με 6 αμυνόμενους ή ανάλογο αριθμό ποδοσφαιριστών, για τη ροή της άσκησης και αλλαγή ρόλων. 

Σημείωση: Οι ασκήσεις μπορούν να αναβαθμιστούν, με τελείωμα φάσης είτε σε μορφή 1 ενατίον 1 είτε σε 2 εναντίον ενός και να περάσουμε ουσιαστικά σε μορφή ταχυδύναμης.

Βασίλης Παπαδάκης
 

Προπονητικός πολιτισμός

Ο  Άγγελος Αναστασιάδης, ο Γιάννης Χατζηνικολάου και σαν επιστέγασμα ο Χουάν Ραμόν Ρότσα, μας έδωσαν τη δυνατότητα να βιώσουμε τις τελευταίες μέρες έναν προπονητικό πολιτισμό, που αν όχι εξέλειπε από τη χώρα μας, σίγουρα είναι σπάνιος και ειδικά σε αυτή τη μορφή και την έκταση, που οι ίδιοι οι προπονητές έδωσαν. Το σύνηθες σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι ο προπονητής που φεύγει, αν όχι να εκφράζει τη δυσφορία του, να μην έχει τη διάθεση για συνεργασία με τον επόμενο. Ενώ και ο νέος προπονητής, συνήθως αρέσκεται σε δηλώσεις, που δίνουν έμφαση στα προβλήματα που βρήκε και θα προσπαθήσει να βρει λύση. Αυτή τη φορά όμως, οι προπονητές   Άγγελος Αναστασιάδης και Γιάννης Χατζηνικολάου, έδωσαν ένα σημαντικό μάθημα προσέγγισης και διαχείρισης παρόμοιων καταστάσεων, σε όλους τους συναδέλφους τους, αλλά και την ποδοσφαιρική Ελλάδα γενικότερα. Έννοιες όπως συνεργασία, συναδελφική αλληλεγγύη, αξιοπρέπεια, σωστή συμπεριφορά, κατ΄ ουσίαν το ‘’ευ αγωνίζεσθαι’’, βγήκαν στο προσκήνιο και βρήκαν εφαρμογή με κέρδη πολλαπλά, όχι μόνο για τους ίδιους αλλά για το ίδιο το ποδόσφαιρο. Επίσης, οι δηλώσεις του Χουάν Ραμόν Ρότσα, μετά το παιχνίδι, αξίζουν ιδιαίτερης μνείας, καθώς δεν απέδωσε την ήττα στα διαιτητικά λάθη, αλλά εστίασε στην εικόνα και την αντίδραση της ομάδας του. Πήραμε σημαντικά μαθήματα, από τους άξιους συναδέλφους που δεν είναι εύκολο να τα μάθεις από τα βιβλία και τις σχολές προπονητών. Και αυτό γιατί βγήκαν από μια στάση ζωής, που ο καθένας τους εκφράζει. Μια συμπεριφορά βγαλμένη μέσα από τις πολύ σημαντικές εμπειρίες τους, στο χώρο του ποδοσφαίρου. Και οι τρεις, αν και προερχόμενοι από εντελώς διαφορετικές σχολές, με διαφορετικά βιώματα και διαφορετική προπονητική φιλοσοφία και προσέγγιση, βρήκαν κοινό παρονομαστή και έδωσαν το παράδειγμα του ‘’προπονητή ποδοσφαίρου’’.

Θυμίζω τις δηλώσεις του Αναστασιάδη: Πριν το παιχνίδι με τον Παναθηναϊκό, δήλωσε μεταξύ άλλων: ‘’Είναι η πρώτη προπόνηση για μένα μαζί με τα παιδιά. Έχουμε πάρα πολλή δουλειά. Θα έχω μία συνεργασία με τον Γιάννη Χατζηνικολάου, να με ενημερώσει για την ομάδα. Ξέρετε ότι τον εκτιμώ πάρα πολύ. Είναι ένα πάρα πολύ καλό παιδί και καλός προπονητής. Αλλά οι προπονητές τη... μοίρα τη γνωρίζουμε. Εγώ ειδικά πάρα πολύ καλά! Θέλω να τον ευχαριστήσω μάλιστα κι εκ των προτέρων για το ότι δέχτηκε να με ενημερώσει.’’  Επίσης: ‘’Έχω το φίλο μου τον Ρότσα. Θέλω να του ευχηθώ καλή επιτυχία επίσης. Είχε μία μεγάλη επιτυχία στο προηγούμενο παιχνίδι (ΠΑΟΚ)’’. Μετά το παιχνίδι: ‘’ Η νίκη ήρθε από το μεγάλο πάθος. Είπα στα παιδιά ότι πρέπει να νικήσουν και για τον προπονητή τους που έφυγε. Μπορείς να έχεις μια νίκη και να χαίρεσαι, αλλά να μην είσαι ικανοποιημένος. Είμαι ικανοποιημένος γιατί προσπαθήσαμε να πείσουμε αυτά τα παιδιά να κάνουν αυτό που πρέπει. Πρέπει να ξαναευχαριστήσω δημόσια τον κύριο Χατζηνικολάου που με βοήθησε πολύ. Δεν υπάρχουν μαγικά ραβδιά. Δεν είμαι καλός προπονητής. Αν το πω αυτό θα βγω στη σύνταξη. Μου έδωσε πολύ βοήθεια και η νίκη αυτή είναι δική του. Δεν ασχολούμαι με τους διαιτητές. Ο Παναθηναϊκός με τον Ρότσα έχει αλλάξει προσωπικότητα και φιλοσοφία. Μπαίνουν μέσα και τα δίνουν όλα. Να ευχηθώ στον Παναθηναϊκό καλή επιτυχία στην Ευρώπη. Με μια καλή παρουσία μπορεί να περάσει την Τότεναμ».

Οι δηλώσεις Χατζηνικολάου:  "Πραγματικά αισθάνομαι μεγάλη περηφάνια που ένας καταξιωμένος προπονητής μιλάει με αυτό τον τρόπο για μένα και δείχνει τέτοιο μεγαλείο ψυχής. Τον ευχαριστώ πάρα πολύ. Νιώθω μεγάλη ικανοποίηση που εκτίμησε τη δουλειά και την προσφορά μου"…
Για τη συνεργασία που είχαν τις προηγούμενες ημέρες: "Είχαμε βρεθεί στην κηδεία του αδικοχαμένου ποδοσφαιριστή. Μου ζήτησε να βρεθούμε γιατί δεν είχε το περιθώριο χρόνου να προλάβει να μάθει την ομάδα. Βρεθήκαμε την περασμένη Παρασκευή (23/11) και του έδωσα όλες τις πληροφορίες που μου ζήτησε. Θα πρέπει μάλιστα να σας πω, ότι συμφωνήσαμε σε όλα τα πράγματα που αφορούν την ποιότητα και το δυναμικό της ομάδας. Ευτυχώς όλα πήγαν καλά και ο Πλατανιάς κέρδισε ένα πολύ σημαντικό παιχνίδι".
Για την υποδοχή του κόσμου στο γήπεδο, στο πρώτο παιχνίδι μετά το διαζύγιο με τον Πλατανιά: "Από την πρώτη στιγμή που εμφανίστηκα στο γήπεδο, με υποδέχτηκαν με αγκαλιές και χειροκροτήματα. Είμαι περήφανος που ο κόσμος εκτιμάει όλα όσα έδωσα, μαζί με τους συνεργάτες μου από την πρώτη ημέρα που ανέλαβα την ομάδα μέχρι την αποχώρησή μου. Έτσι είναι η μπάλα. Έπρεπε κάτι να αλλάξει και σε αυτές τις περιπτώσεις εκείνος που φεύγει είναι πάντα ο προπονητής".

Πιστεύω πως αξίζουν ιδιαίτερης μνείας και οι δηλώσεις του Χουάν Ραμόν Ρότσα, ο οποίος σε ένα παιχνίδι με σημαντικές αποφάσεις σε βάρος του Παναθηναϊκού, από τον διαιτητή, δεν εστίασε και δεν απέδωσε τα αίτια της ήττας σε αυτά, αλλά μίλησε για πράγματα που συμβαίνουν στο ποδόσφαιρο και στο πως πρέπει να αντιδρούν οι ποδοσφαιριστές σε ανάλογες περιπτώσεις: «Μας έλειπε λίγο η ενέργεια. Έγινε ένα περίεργο παιχνίδι. Στο δεύτερο ημίχρονο χάλασε και η ροή του αγώνα με το πέναλτι του Καλαϊτζιτς και τις συνεχείς καθυστερήσεις. Όπως είμαστε χαρούμενοι μετά από τις νίκες, θα πρέπει να είμαστε τώρα προσγειωμένοι για το επόμενο βήμα, έχουμε ένα παιχνίδι ακόμα σε κοντινές μέρες. Αυτό μπορεί να συμβεί στο ποδόσφαιρο. Ελπίζω να είναι υγιή τα παιδιά και προχωράμε. Είμαι ήρεμος και όχι προβληματισμένος. Όταν υπάρχουν κάποιες αποφάσεις από το διαιτητή πρέπει να μας κάνουν πιο δυνατούς. Έχουμε πολλά και συνεχόμενα παιχνίδια. Σήμερα ήταν μια κακή εμφάνιση. Ήταν ένα περίεργο παιχνίδι, δεν παίχθηκε ποδόσφαιρο. Δεν είχαμε τη ποιότητα και το καθαρό μυαλό όπως τα προηγούμενα παιχνίδια. Χτίζουμε μια καινούρια ομάδα με νέα παιδιά και ο εκνευρισμός μπορεί να υπάρχει στο ποδόσφαιρο. Χρειαζόμαστε έναν δρόμο με ηρεμία και δουλειά, να με θυμηθείτε έρχονται μέρες που ο Παναθηναϊκός θα είναι στην κορυφή και εκεί που πρέπει».
Με αφορμή τα παραπάνω, αναφέρω τον ΄΄Κώδικα Ηθικής Προπονητή΄΄ της U.E.F.A. Περιέχει κατευθύνσεις και οδηγίες για τη συμπεριφορά του προπονητή σε σχέση με το παιχνίδι, την ομάδα και τους παίκτες, τους αντιπάλους, τους παράγοντες του αγώνα, τους κανονισμούς, τους θεατές και τα Μ.Μ.Ε. Σίγουρα ένα πολύ χρήσιμο ‘’εργαλείο’’ για κάθε προπονητή, το οποίο αξίζει να μελετήσουμε και να προσπαθούμε να το τηρούμε:

1. Υποχρεώσεις προς το παιχνίδι:
Ο προπονητής θα πρέπει:
1. Να προάγει τις πραγματικές αξίες του αθλήματος του ποδοσφαίρου για να κερδίσει την υποστήριξη και τον ενθουσιασμό των νέων που θα είναι οι αυριανοί ήρωες, φίλαθλοι και παράγοντες.
2. Να αναπτύσσει τις επαγγελματικές του γνώσεις και να τις βελτιώνει μελετώντας τα αποτελέσματα της επιστημονικής έρευνας.
3. Να μοιράζεται την επαγγελματική του γνώση με τους συναδέλφους του, ειδικά με τη νεότερη γενιά και ειδικότερα όταν καλείται να το πράξει (π.χ. επαγγελματικές διασκέψεις, συγγραφή άρθρων, κ.λπ.).
4. Να αναπτύσσει την ικανότητα και απόδοση της ομάδας του με τη διδασκαλία της τεχνικής και της τακτικής οι οποίες – επιπρόσθετα με την επιτυχία – θα κάνουν το ποδόσφαιρο ελκυστικό για τους θεατές.
5. Να προστατεύει το ποδόσφαιρο από όλες τις αρνητικές επιδράσεις.

2. Υποχρεώσεις του προπονητή προς την ομάδα και τους παίκτες:

Ο προπονητής θα πρέπει:
Σε γενικούς όρους:
1. Να δίνει προτεραιότητα για την ευημερία των παικτών του και του προσωπικού.
2. Να καταβάλει κάθε προσπάθεια ώστε να αναπτυχθεί το αθλητικό, τεχνικό, το επίπεδο τακτικής, κ.λπ., και να επιτύχει τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα της ομάδας του μέσω όλων των επιτρεπομένων μέσων.
3. Να επιμένει ώστε οι παίκτες να κατανοήσουν και να υπακούουν προς τις αρχές της καλής συμπεριφοράς και του «ευ αγωνίζεσθαι»
4. Να αποφεύγει μεθόδους και πρακτικές που θα μπορούσαν να διακινδυνεύσουν μακροχρόνια την υγεία και τη φυσική ανάπτυξη των παικτών του.
Ειδικότερα, όταν δουλεύει με νέους παίκτες:
1. Να παρέχει μια αθλητική εμπειρία στα παιδιά που θα τα ενθαρρύνει στη δέσμευση να ασχοληθούν με τη φυσική δραστηριότητα που έχει σχέση με την υγεία τους για όλη τους τη ζωή.
2. Να αποφεύγει να θέτει προσδοκίες σε ένα παιδί τις οποίες δεν έχει τις δυνατότητες να εκπληρώσει .
3. Να δείχνει το ίδιο ενδιαφέρον στους λιγότερο ή περισσότερο ταλαντούχους, να δίνει έμφαση και να επιβραβεύει τα προσωπικά επίπεδα ανάπτυξης και απόκτησης γνώσεων, επιπρόσθετα με την αγωνιστική επιτυχία.
4. Να παρέχει στο νέο και στην οικογένεια του όσο πιο πολλές πληροφορίες μπορεί, ώστε να είναι ενήμερος για τους πιθανούς κινδύνους και πιθανότητες να φτάσει σε ένα επίπεδο υψηλής απόδοσης.

3. Σεβασμός προς τους νόμους του παιχνιδιού και τους αγωνιστικούς κανόνες:
Το πνεύμα του παιχνιδιού είναι ευθύνη κυρίως των προπονητών και των παικτών, ως εκ τούτου, ο προπονητής θα πρέπει:
1. Να υπακούει τους Νόμους, κανονισμούς και το πνεύμα του παιχνιδιού και να διδάσκει και τους παίκτες του ανάλογα.
2. Να αποφεύγει προσπάθειες παραποίησης των κανονισμών προς όφελος της ομάδας του.
3. Να μην ανέχεται τη χρήση φαρμακευτικών ουσιών από τους παίκτες του.

4. Σεβασμός προς τους αντιπάλους:
Ο προπονητής θα πρέπει:
1. Να είναι πρότυπο συμπεριφοράς προς τους παίκτες του επιδεικνύοντας ευγένεια προς τους αντίπαλους – παίκτες και αρμόδιους.
2. Να διδάσκει στους παίκτες του το πνεύμα «ένας αντίπαλος – όχι ένας εχθρός».
3. Να απέχει από τακτική που θα βασίζεται στο σκληρό παιχνίδι και στον εκφοβισμό των αντιπάλων του.
4. Να αποφεύγει τη χυδαιότητα κατά τη διάρκεια ενός αγώνα με το να κάνει προσβλητικά σχόλια για τους αντιπάλους του.

5. Σεβασμός προς τους παράγοντες του αγώνα:
(Διαιτητή, βοηθών διαιτητών, αναπληρωτών, παραγόντων)
Ο προπονητής θα πρέπει:
1. Να δείχνει ευγένεια προς τους παράγοντες του αγώνα.
2. Να εκτιμά τις δυσκολίες και φάσεις της διαιτησίας και να αποδέχεται τις αποφάσεις των αρμοδίων με ευγένεια.
3. Να εκτιμά το γεγονός ότι το παιχνίδι είναι ένας αγώνας μεταξύ δύο ομάδων που διέπεται από ένα συμφωνημένο σύνολο κανονισμών και ότι ο διαιτητής, σαν ένας μεσάζων, είναι ένα απαραίτητο στοιχείο του αγώνα.

 

6. Υποχρεώσεις προς τους θεατές και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης:

Ο προπονητής θα πρέπει:
1. Να δίνει τις απαραίτητες πληροφορίες προς τους αντιπροσώπους των ΜΜΕ όταν του ζητηθούν, μέσα στα όρια της προσωπικής του εμπιστευτικότητας.
2. Να συμπεριφέρεται με ένα ακέραιο τρόπο προς τους θεατές και τα ΜΜΕ, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα του αγώνα ή την προκλητικότητα των θεατών ή των ΜΜΕ.
3. Να επιμένει στην αυστηρή αλήθεια και πραγματικότητα όταν δίνει πληροφόρηση.

Πιστεύω πως σαν προπονητές, πήραμε ένα πολύ καλό μάθημα προπονητικής φιλοσοφίας και δεοντολογίας και σίγουρα αξίζουν πολλά εύσημα στους προαναφερόμενους. Στον Άγγελο Αναστασιάδη, γιατί σεβάστηκε τον προπονητή  που διαδέχτηκε, ζήτησε τη βοήθειά του, αναγνώρισε το έργο του και του απέδωσε τη νίκη. Στον Γιάννη Χατζηνικολάου, γιατί επέδειξε μεγάλη διάθεση να βοηθήσει το νέο προπονητή αλλά και χειρίστηκε το θέμα της απομάκρυνσής του από τον Πλατανιά με θαυμαστή αξιοπρέπεια. Οφείλω δε να πω, πως  η γενικότερη παρουσία του στον πάγκο του Πλατανιά, εκτός από το επιτυχημένο έργο του σαν προπονητής, χαρακτηρίστηκε από ακριβώς αυτό το στοιχείο της προσωπικότητάς του. Θα έπρεπε κατά τη γνώμη μου οι Άγγελος Αναστασιάδης και Γιάννης Χατζηνικολάου να τιμηθούν από την Ομοσπονδία Προπονητών Ποδοσφαίρου Ελλάδας (Ο.Π.Π.Ε.), για τον προπονητικό πολιτισμό που επέδειξαν και να λάβουν ίσως,  μια τιμητική διάκριση από την Ε.Π.Ο. Όλοι εμείς οι προπονητές, είτε εργαζόμαστε σε ερασιτεχνικές κατηγορίες είτε σε επαγγελματικές, πρέπει να ακολουθήσουμε το παράδειγμα τους. Ο σεβασμός προς τους συνάδελφους προπονητές, τους ποδοσφαιριστές, το άθλημα-παιχνίδι του ποδοσφαίρου και όλους τους εμπλεκόμενους με αυτό, θα πρέπει να είναι όχι μόνο υποχρέωση αλλά και τρόπος σκέψης και λειτουργίας, τρόπος ζωής. Η συνεργασία, η συναδελφική αλληλεγγύη και η ανταλλαγή γνώσεων και απόψεων, είναι προς όφελος όλων μας. ‘’Οι γνώσεις και οι εμπειρίες πρέπει να μοιράζονται’’

Βασίλης Παπαδάκης

Λίγο πριν τις σέντρες της... ελπίδας!

Ξεκινάνε σιγά-σιγά σε όλη την Ελλάδα τα παιδικά πρωταθλήματα και χιλιάδες παιδιά θα πλημμυρίσουν τους αγωνιστικούς χώρους τα Σαββατοκύριακα, για να παίξουν ποδόσφαιρο.  Να παίξουν… πόση σημασία αλήθεια δίνουμε στην αναμφίβολα πρώτη ανάγκη των παιδιών, αυτή που τα ωθεί να κυνηγήσουν μια μπάλα (για να θυμηθώ και μια χαρακτηριστική έκφραση που περίκλειε την αντίληψη της  γιαγιάς μου για το ποδόσφαιρο). Κυνηγώντας μια μπάλα λοιπόν… Ψάχνοντας χαρά, διασκέδαση παιχνίδι αρχικά. Μετά  έρχονται τα  όνειρα… αρχίζουν οι ελπίδες… οι στόχοι… η πίεση... Εξέλιξη φυσιολογική, καθώς εύκολα στα μάτια ενός παιδιού δημιουργούνται ‘’ήρωες’’ που θέλει να τους μοιάσει, να τους αντιγράψει, να τους ξεπεράσει.  Οι μικροί ‘’ποδοσφαιριστές’’ από το παιχνίδι βρίσκονται ξαφνικά στο ‘’στίβο μάχης’’ συνήθως ανέτοιμοι, σωματικά και ψυχικά, κατευθυνόμενοι από εμάς τους προπονητές, τους γονείς, τις ακαδημίες και όλους τους εμπλεκόμενους, στο κυνήγι της επιτυχίας και της καταξίωσης. Για να εκπληρώσουν τα δικά τους θέλω;  Ή μήπως τα δικά μας; Ενός προπονητή, που μέσα από το παιδικό ποδόσφαιρο ψάχνει την επαγγελματική του καταξίωση, για να ανέβει ηλικιακές κατηγορίες. Ενός πατέρα, που θέλει ο γιος του να κάνει όσα αυτός δεν κατάφερε. Μιας ακαδημίας, που μέσα από τίτλους και πρωταθλήματα, ψάχνει περισσότερα παιδιά, άρα και έσοδα. Δεν έχει σημασία, αν είναι  πλειοψηφία ή μειοψηφία, τα παραπάνω, σε σχέση με αυτούς που ασχολούνται με το παιδικό ποδόσφαιρο. Είναι όμως σημαντικό, με την ευκαιρία της έναρξης των παιδικών πρωταθλημάτων, να μας απασχολήσουν ορισμένα θέματα και να θυμηθούμε βασικές αρχές για το πώς πρέπει να αντιμετωπίζουμε, αυτή την ενασχόληση των παιδιών. Τα παιδιά συμμετέχουν σε αθλήματα με σκοπό να διασκεδάσουν. Σε μια έρευνα των Dr Martha Ewing και Dr Vern Seefeldt,  για το  Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, με συμμετοχή 26.000 μαθητών, αποδείχτηκε πως η διασκέδαση ήταν ο κυριότερος λόγος ενασχόλησης των παιδιών με τον αθλητισμό, ενώ η έλλειψή της η βασική αιτία για να τον εγκαταλείψουν.

Ο προπονητής

Ο προπονητής είναι -και δεν πρέπει να το ξεχνάμε αυτό- ο δάσκαλος σε αυτή την ενασχόληση των παιδιών. Είναι αυτός  που εφαρμόζει μια εκπαιδευτική διαδικασία, μέρος ενός μακροχρόνιου προγραμματισμού, που έχει σαν στόχο να τελειοποιήσει φυσικές, τεχνικές, τακτικές και ψυχικές δεξιότητες. Αυτό γίνεται βήμα-βήμα και όπως ορίζει η προπονητική, τα πρώτα χρόνια-στάδια εκπαίδευσης είναι εισαγωγικά και   έχουν μια πολυπλευρικότητα σε ότι αφορά το ασκησιολόγιο. Σκοπός μας είναι να εντάξουμε τα παιδιά στο παιχνίδι και να τα βοηθήσουμε να το απολαύσουν: Να τρέξουν, να παίξουν, να χαρούν. Επίσης, η συνεργασία, η κατανόηση της λέξης ‘’ομάδα’’  , η σωστή συμπεριφορά και  η ανάπτυξη της κοινωνικότητας.  Απαραίτητη προϋπόθεση είμαι  η συμμετοχή όλων των παιδιών, κάτι το οποίο ξεχνάμε στο ‘’βωμό’’ της νίκης. Η νίκη σε αυτό το στάδιο, είναι η συμμετοχή, η ικανοποίηση και η ανάπτυξη των κινητικών και τεχνικών δεξιοτήτων των παιδιών. Ο προπονητής  οφείλει να κατανοήσει  τα παιδιά, σε όλες τις ιδιαιτερότητες της ηλικίας τους. Δεν πρέπει να είναι ο ''δράκος΄΄ του παραμυθιού, αλλά ένας δάσκαλος-παιδαγωγός-γνώστης-φίλος, ο οποίος για να είναι σεβαστός από τα παιδιά, θα πρέπει πρώτα να τα σέβεται ο ίδιος. Εκτός από ένα ασκησιολόγιο, με πολλές επαφές της μπάλας για το κάθε παιδί θα πρέπει να επιμείνει στη σωστή εκτέλεση της κάθε ενέργειας. Η επανάληψη εξάλλου, έχει εξέχουσα θέση στην προπονητική διαδικασία και στην τελειοποίηση των δεξιοτήτων. Ο προπονητής οφείλει  να έχει πάντα μια θετική προσέγγιση, τονίζοντας τα θετικά στοιχεία και όχι τις αδυναμίες των παιδιών. Είναι σημαντικό για την αυτοπεποίθησή τους. Ο αθλητικός ψυχολόγος Dr Glyn Roberts  αναφέρει: ‘’Επειδή τα παιδιά είναι ανίκανα να αξιολογήσουν τις ίδιες τους τις ικανότητες, για να ερμηνεύσουν τα βιώματά τους βασίζονται σε όσα λένε και κάνουν οι ενήλικες. Με τους επαίνους, τις ζητωκραυγές και τα βλέμματα επιδοκιμασίας ή αποδοκιμασίας προπονητές (και γονείς) κρίνουν τις ικανότητες και τις επιδόσεις των παιδιών. Παίζουν σπουδαίο ρόλο στη διαμόρφωση της αντίληψης, που κάθε παιδί έχει για τον εαυτό του.’’  Η συμπεριφορά του προπονητή σε προπονήσεις και αγώνες, θα πρέπει να είναι σωστή: Ήρεμος, δίκαιος και να ασχολείται με όλα τα παιδιά στην προπόνηση. Μακριά από διενέξεις με άλλους προπονητές και διαιτητές στους αγώνες. ‘’Το να κερδίσει κανείς ένα αγώνα χάνοντας ένα παιδί, είναι μια θυσία πέρα για πέρα ευτελής΄΄. Dr Terry Orlick, Dr Cal Botterill (Every kid can win).

Οι γονείς

Οι γονείς οφείλουν να υποστηρίξουν σωστά αυτή την ενασχόληση του παιδιού τους. Ουσιαστικά είναι το ίδιο με το να πηγαίνουν το παιδί τους σε ένα φροντιστήριο, για  να βελτιώσει τις γνώσεις του. Δεν πρέπει να παρεμβαίνουν σε αυτή, υποκαθιστώντας τον προπονητή. Η εκπαιδευτική διαδικασία τους αφορά μόνο σαν αποτέλεσμα σε σχέση με το στόχο. Γονείς που κρίνουν ή κατηγορούν προπονητές, μπροστά στα παιδιά, μαθαίνουν στα παιδιά να επιρρίπτουν τις ευθύνες σε άλλους. Γονείς που διαμαρτύρονται, φωνάζουν και έρχονται σε αντεγκλήσεις, δημιουργούν λάθος πρότυπα, δίνουν λάθος μηνύματα και διαμορφώνουν λανθασμένες συμπεριφορές για τα ίδια τους τα παιδιά. Σημαντική ρήση γι’ αυτές τις περιπτώσεις: Θυμηθείτε! Ποδόσφαιρο παίζει το παιδί σας, όχι εσείς! Χειροκροτήστε το, δώστε του θάρρος αλλά μην το κατευθύνετε την ώρα του αγώνα. Αυτό το κάνει ο προπονητής του. Οι  γονείς φυσικά, πρέπει να είναι παρόντες. Να υποστηρίζουν αυτή την ενασχόληση των παιδιών με την παρουσία, τη στήριξη, την επιβράβευση. Τα παιδιά θέλουν τους γονείς κοντά. Είναι πολύ άσχημο να βλέπουν γονείς άλλων παιδιών στην κερκίδα και να λείπουν οι δικοί τους. Να υπενθυμίζουν στα παιδιά πως το ποδόσφαιρο είναι  μια από τις δραστηριότητες και τις ασχολίες τους. Ένα μέρος από τη ζωή τους, όχι όλη η ζωή τους! Να δίνουν βάση στην αξία της συμμετοχής και της προσπάθειας, άσχετα με τη νίκη ή την ήττα. Αυτά είναι μαθήματα ζωής! Θα πρέπει να φροντίζουν, να κάνει κάθε χρόνο το παιδί τους τις απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις, για να μπορεί να αθλείται με ασφάλεια. Να πηγαίνει στην προπόνηση  στην ώρα του, έχοντας μαζί του ότι χρειάζεται. Να έχουν περάσει 3 ώρες τουλάχιστον από το τελευταίο γεύμα.  Ο γονιός έχει μερικά σημαντικά ερωτήματα να θέσει πριν γράψει το παιδί του σε μια ακαδημία: Είναι οι προπονητές διπλωματούχοι; Οι χώροι τηρούν τις προδιαγραφές ασφάλειας; Δίνεται ίσος χρόνος συμμετοχής σε κάθε παιδί; Λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες των παιδιών (ώρες προπόνησης, διάρκεια);  Δίνεται σημασία στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων; Φυσικά, ο γονιός πρέπει να συζητά με τους υπεύθυνους, ότι τον απασχολεί και προκύπτει από αυτή τη δραστηριότητα του παιδιού. Αν διαπιστώσει, ότι το παιδί δεν απολαμβάνει πλέον το ποδόσφαιρο, να βρει τα αίτια και ανάλογα να πράξει. Επίσης, θα ήθελα να θέσω ένα προβληματισμό, από το βιβλίο ‘’Αθλητισμός και παιδί’’, J.Le Blanc-L.Dickson, σχετικά με το εξής: Τι ρωτάμε σαν γονείς, συνήθως ένα παιδί όταν γυρίσει από ένα αγώνα; Κερδίσατε; Είτε απαντήσει’’ Ναι,  κερδίσαμε΄΄ , είτε ‘’Όχι,  χάσαμε’’,  δεν μας έχει δώσει ουσιαστικά κανένα στοιχείο από αυτά που βίωσε.  Μερικές σημαντικές ερωτήσεις, θα ήταν: Διασκέδασες;  Τι δε σου άρεσε στο σημερινό παιχνίδι; Είχες άγχος στη διάρκειά του; Σε τι νομίζεις πως πρέπει να βελτιωθείς; Τι σας είπε ο προπονητής στο τέλος;

Οι ακαδημίες

Οι υπεύθυνοι των ακαδημιών-σχολών ποδοσφαίρου παίζουν σημαντικό ρόλο σε όλη αυτή τη διαδικασία. Ο στόχος δεν πρέπει να είναι αποκλειστικά οι νίκες. Οι νίκες σαν κριτήριο εισροής παιδιών δεν είναι ο σωστός δρόμος. Πιστεύω πως αυτή η αντίληψη πλέον έχει ξεπεραστεί. Αυτό που επιζητούν οι γονείς είναι να μπορεί το παιδί να αθληθεί σωστά και με ασφάλεια. Να πάρει βάσεις σαν αθλητής και σαν προσωπικότητα, που θα του χρησιμεύσουν στο μέλλον. Παιδιά που η ομάδα τους νίκησε, αλλά δεν έπαιξαν δεν είναι χαρούμενα. Τους έχετε στερήσει το βασικό ζητούμενο της ενασχόλησης τους με το ποδόσφαιρο: Τη συμμετοχή! Η φιλοσοφία της σχολής περνά μέσα από τους προπονητές. Φροντίστε να είναι διπλωματούχοι, να έχουν γνώσεις, να μπορούν να προσφέρουν στα παιδιά, ακολουθώντας τις προπονητικές νόρμες του παιδικού ποδοσφαίρου. Επιμείνετε στις ιατρικές εξετάσεις των παιδιών, έστω κι αν οι γονείς τις αμελούν.  Εκτός, από το προπονητικό πρόγραμμα, σημαντική είναι η υλικοτεχνική υποδομή. Εκτός το προπονητικό υλικό (μπάλες κατάλληλες ανά ηλικία, σκάλες συναρμογής, εμπόδια, πιατάκια κ.α.) οι εγκαταστάσεις πρέπει να είναι ασφαλείς και καθαρές. Απαραίτητη η παρουσία γιατρού στους αγώνες και τις προπονήσεις. Βασικό κομμάτι και αναπόσπαστο σε όλη αυτή τη διαδικασία είναι οι ενημερωτικές συναντήσεις των υπεύθυνων των ακαδημιών, των προπονητών με τους γονείς. Τουλάχιστον στην αρχή, τη μέση και το τέλος της αγωνιστικής χρονιάς. Είναι πάντα κέρδος, όσα θα ειπωθούν. Επίσης, κάποιες ενημερωτικές ημερίδες με θέματα διατροφής, συμπεριφοράς, ψυχολογίας που πολύ εύκολα μπορούν να οργανωθούν, είναι απαραίτητες.

Στον επίλογο, θα σας υπενθυμίσω  το ποίημα ‘’ Τα παιδιά μαθαίνουν από τον τρόπο που ζουν’’:

Αν ένα παιδί ζει μέσα στην κριτική:
Μαθαίνει να κατακρίνει.
Αν ένα παιδί ζει μέσα στην έχθρα:
Μαθαίνει να καυγαδίζει.
Αν ένα παιδί ζει μέσα στην ειρωνεία:
Μαθαίνει να είναι ντροπαλό.
Αν ένα παιδί ζει μέσα στην ντροπή:
Μαθαίνει να είναι ένοχο.
Αν ένα παιδί ζει μέσα στην κατανόηση:
Μαθαίνει να είναι υπομονετικό.
Αν ένα παιδί ζει μέσα στον έπαινο:
Μαθαίνει να εκτιμά.
Αν ένα παιδί ζει μέσα στη δικαιοσύνη:
Μαθαίνει να είναι δίκαιο.
Αν ένα παιδί ζει μέσα στην ασφάλεια:
Μαθαίνει να πιστεύει.
Αν ένα παιδί ζει μέσα στην επιδοκιμασία:
Μαθαίνει να έχει αυτοεκτίμηση.
Αν ένα παιδί ζει μέσα στην παραδοχή και φιλία:
Μαθαίνει να βρίσκει την αγάπη μέσα στον κόσμο.

(Ronald Russel, Lessons from life, 1971). Ας απασχολήσει προπονητές, γονείς και υπεύθυνους ακαδημιών, για το τι παραδείγματα και εικόνες πρέπει να δίνουμε και πως πρέπει να φερόμαστε στα παιδιά.

Λένε, πως η ανάπτυξη του ποδοσφαίρου περνάει από τις υποδομές. Οι ελπίδα βρίσκεται στα παιδικά πρωταθλήματα και τις ακαδημίες-σχολές ποδοσφαίρου. Λίγο πριν τις σέντρες της… ελπίδας λοιπόν, ας βάλουμε ο καθένας ένα λιθαράκι για να χτίσουμε καλούς ανθρώπους πρώτα και στη συνέχεια καλούς αθλητές.

Βασίλης Παπαδάκης

Προπόνηση Ποδοσφαιρικής Ταχύτητας (1o μέρος)

Η ποδοσφαιρική ταχύτητα είναι μια πολυσύνθετη έννοια, που δεν αφορά μόνο τη δρομική ταχύτητα, αλλά και την ταχύτητα αντίδρασης, απόφασης, πρόβλεψης, αντίληψης. Η ταχύτητα αντίδρασης είναι πολύ σημαντική και εξαρτάται φυσικά από πολλούς παράγοντες μεταξύ των οποίων είναι η ποδοσφαιρική εμπειρία (αντίληψη της φάσης, πρόβλεψη της εξέλιξης και απόφασης ενέργειας), η προπονητική υποδομή, η θέληση, η αποφασιστικότητα, η ευφυία. Στο παιχνίδι,  η αντίδραση του ποδοσφαιριστή, προκύπτει κυρίως από οπτικά ερεθίσματα και πολύ λιγότερο από ακουστικά ερεθίσματα. Οπότε, η προπόνηση της ποδοσφαιρικής ταχύτητας, θα πρέπει να εκτελείται με εξειδικευμένο ασκησιολόγιο, στο οποίο ο ποδοσφαιριστής θα αντιδρά σε οπτικό ερέθισμα κίνησης της μπάλας, του συμπαίκτη ή του αντιπάλου. Παρακάτω θα δείτε μερικές ασκήσεις για την προπόνηση της ταχύτητας του ποδοσφαιριστή, που αφορούν την κίνηση-πορεία της μπάλας.

1. Ξαφνική εμφάνιση της μπάλας
Ο προπονητής βρίσκεται πίσω από τον ποδοσφαιριστή και ωθεί τη μπάλα δεξιά ή αριστερά στο χώρο. Ο ποδοσφαιριστής είναι σε ετοιμότητα (σε κίνηση είναι καλύτερα π.χ. σκιπινγκ) και μόλις αντιληφθεί τη μπάλα, επιταχύνει στην πορεία της και σουτάρει.

2. Διαγώνια αλλαγή κατεύθυνσης
Ο προπονητής έχει τη μπάλα (μπορεί και να ξεκινήσει με πάσα από τον ποδοσφαιριστή) και ο ποδοσφαιριστής ξεκινάει σπριντ στο κωνάκι. Λίγο πριν φτάσει, ο προπονητής πασάρει στο χώρο διαγώνια δεξιά ή αριστερά, προκαλώντας την ξαφνική αλλαγή κατεύθυνσης του ποδοσφαιριστή.

3. Στροφή 180
Ο προπονητής έχει τη μπάλα ή δέχεται την πάσα του ποδοσφαιριστή, ο οποίος εκτελεί σπριντ προς τον προπονητή. Λίγο πριν φτάσει, ο προπονητής πασάρει στο χώρο δεξιά ή αριστερά του παίκτη, ο οποίος κάνει στροφή 180, φτάνει τη μπάλα και σουτάρει.

4. Κάθετη αλλαγή κατεύθυνσης
Η άσκηση ξεκινάει με πάσα του ποδοσφαιριστή, στον προπονητή (παράλληλα προς την εστία), η οποία ακολουθείται από σπριντ στην πορεία της πάσας. Ο προπονητής, λίγο πριν φτάσει ο ποδοσφαιριστής,  πασάρει κάθετα στο χώρο, προκαλώντας την αλλαγή κατεύθυνσης του. Η άσκηση τελειώνει με σουτ στην εστία.

Οι ασκήσεις τοποθετούνται στο χώρο έξω από την περιοχή, έτσι ώστε να μας δώσουν μια επιτάχυνση 7 μ. έως 15 μ. και ένας σουτ από τα όρια της περιοχής. Οι επαναλήψεις μπορούν να είναι 4-6 (8) και τα σετ 2-3. Ο αριθμός των ποδοσφαιριστών δεν πρέπει να υπερβαίνει τους 8 (6 έως 8), οπότε δημιουργούμε 2 ή 3  υποομάδες και χρησιμοποιούμε 2-3 εστίες με τερματοφύλακες. Αν δεν υπάρχουν συνεργάτες για τον προπονητή, μπορεί να κάνει την πάσα ένας παίκτης από το κάθε γκρουπ (π.χ. αυτός που εκτελεί κάνει την πάσα στον επόμενο και μετά πηγαίνει τελευταίος στη σειρά του). Φυσικά, πρέπει να υπάρχουν αρκετές μπάλες για τη ροή της άσκησης (τουλάχιστον 1 ανά ποδοσφαιριστή). Είναι σημαντικό να κατανοήσουν οι ποδοσφαιριστές, τη σημασία να εκτελούν τις επαναλήψεις στο 100%, όχι μόνο σε ότι αφορά το σπριντ αλλά και την εκτέλεση του σουτ στην εστία. Επίσης, όπως συμβαίνει πάντα με την προπόνηση της ταχύτητας, την τοποθετούμε στην αρχή της προπονητικής μονάδας, αφού προηγηθεί μια καλή προθέρμανση.
Βασίλης Παπαδάκης

Ενδεικτική προπόνηση τμήματος Προτζούνιορ

(Από τον Βασίλη Σμήλκο)
Η ανάρτηση αφορά μια ενδεικτική προπόνηση σε τμήμα Προτζούνιορ, σε ότι αφορά την οργάνωση, τη μεθοδολογία και το περιεχόμενο. Ο χώρος είναι ένα γήπεδο 5χ5 ή κατάλληλα οριοθετημένο, σε ανάλογες διαστάσεις, τμήμα ενός κανονικού γηπέδου.

Προθέρμανση:
Κάθε παίκτης με 1 μπάλα εκτελεί ντρίπλες, με ανάλογη κάθε φορά δραστηριότητα, όταν ο προπονητής φωνάξει το ''σύνθημα''.
Τα συνθήματα είναι:

1. Ντρίμπλες: Οι παίκτες οδηγούν την μπάλα προς διάφορες κατευθύνσεις.

2. Στοπ: Οι παίκτες σταματούν την μπάλα.

3. Επίκυψη: Οι παίκτες σκύβουν και ακουμπούν την μπάλα με τα χέρια τους.

4. Κύκλος: Οι παίκτες εκτελούν κυκλική κίνηση με την μπάλα, γύρω από τον επιμήκη αξονα του σώματος τους.

5. Χειραψίες: Οι παίκτες την ώρα που κοντρολάρουν την μπάλα σταματούν και ανταλάσουν χειραψίες, όταν συναντούν άλλον παικτη μπροστά τους.

6. Αλλάζω μπάλες: Οι παίκτες την ώρα που κοντρολάρουν την μπάλα, πασάρουν και αλλάζουν μπάλες σε κοντινή απόσταση 1-2 μ.,  όταν συναντούν άλλον παικτη μπροστά τους. 

Τονίζουμε στους παίκτες το πόσο σημαντικό είναι να αποφεύγουν την επαφή μεταξύ τους (να μην τρακάρουν) κατά τη διάρκεια της άσκησης. Χρόνος 15΄ με διάλειμα για διατάσεις-ενυδάτωση στο τέλος.

Κύριο μέρος:

Α. Ντρίπλες  σε 3άδες:

Τοποθετούμε τους παίκτες σε 3άδες, με 1 μπάλα σε κάθε 3άδα και 1 κώνο σε 3μ. απόσταση.

Ο κάθε παίκτης κοντρολάρει έως τον κώνο και πριν από αυτόν εκτελεί διάφορες τεχνικές αλλαγής κατεύθυνσης. Ενδεικτικά: Κόψιμο (στροφή) με το εσωτερικό- Κόψιμο με το εξωτερικό-Πάτημα  και πέρασμα πάνω από τη μπάλα. Στη συνέχεια πάσα στον επόμενο  και επιστροφή στην αφετηρία. Χρόνος 15΄.

Β.Παιχνίδι 4 vs 4:

Στο κάθε μισό του γηπέδου παίζουν ποδόσφαιρο 2 ομάδες 4 νs 4 σε 2 μικρές εστίες κώνων.

Εισαγωγή σε ομαδικό παιχνίδι - Κατανόηση του χώρου και Συνεργασία μεταξύ των παικτών - Συμπεριφορά στην Φάση Κατοχής - μη Κατοχής.

•Ελεύθερες επαφές - Πλάτος - Βάθος - Ύψος - Επιστροφές. Χρόνος 15΄.

Αποθεραπεία:

Ασκήσεις, χαλαρό τρέξιμο (οδήγημα) με τη μπάλα, διατάσεις. Μικρή ανασκόπηση-συζήτηση με τους παίκτες. Χρόνος 10΄.

                                                                    Βασίλης Σμήλκος

Τακτική και Φυσική κατάσταση: Αγωνιστικό παιχνίδι 4vs4+4

Η άσκηση που περιγράφεται παρακάτω χρησιμεύει τόσο στην βελτίωση της επιθετικής λειτουργίας και των συνεργασιών στο επιθετικό τρίτο του γηπέδου, όσο και της αμυντικής λειτουργίας και της άμεσης προώθησης του παιχνιδιού, μετά από κλέψιμο στο αμυντικό τρίτο. Είναι μια πολύ λειτουργική άσκηση για το κομμάτι της τακτικής, αλλά και της ειδικής ποδοσφαιρικής αντοχής. Ο χώρος της άσκησης είναι 50 μ. από το πλάτος του γηπέδου και 35 μ. από την εστία (περίπου όσο 2 περιοχές), όπως φαίνεται στο σχήμα 1.

 Σχήμα 1

Χρησιμοποιούμε 3 ομάδες των 4 παικτών (Α, Β, Γ,) και έναν τερματοφύλακα. Ο χρόνος της άσκησης είναι 3΄ έως 4΄, όπου οι 2 ομάδες τίθενται αντιμέτωπες (π.χ. ΑvsΒ)  με εναλλαγή ρόλων κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, ενώ η 3η (π.χ. Γ) ομάδα εκτελεί χρέη υποστήριξης. Κάθε 4λεπτο εναλλάσσονται σε ρόλους οι ομάδες, έτσι π.χ. στο 2ο θα έχουμε ΒvsΓ με υποστήριξη την ομάδα Α και στο 3ο ΓvsΑ με υποστήριξη την ομάδα Β. Ανάλογα την αγωνιστική περίοδο και το στόχο της προπόνησης, μπορούμε να έχουμε 1 ή 2 σετ, δηλαδή συνολικά 14΄ έως 33΄ (διαλείμματα 1΄ ανά επανάληψη και 5΄ ανά σετ). Η επιτιθέμενη ομάδα προσπαθεί με συνδυαστικό παιχνίδι και κινήσεις να πετύχει τέρμα (σχήμα 2).

Σχήμα 2

Αν δε βρει διαδρόμους, πρέπει να διατηρήσει την κατοχή της μπάλας και με την υποστήριξη της 3ης ομάδας (πίσω πάσα), αλλά η μπάλα πρέπει να περάσει μέσα από ''πόρτα'', οπότε συνεχίζει να επιτίθεται (σχήμα 3). 

 Σχήμα 3

Αν η πάσα δεν περάσει μέσα από ''πόρτα΄΄, χάνει την κατοχή της μπάλας και αλλάζει ρόλο, αναλαμβάνοντας την αμυντική λειτουργία. Επίσης, αν η αμυνόμενη ομάδα, κλέψει την μπάλα και περάσει μια πάσα, μέσα από της πόρτες (έναρξη αντεπίθεσης), τότε αλλάζουν άμεσα οι ρόλοι των ομάδων (σχήμα 4).

 Σχήμα 4

Όπως φαίνεται στο σχήμα 4, η κόκκινη ομάδα έκλεψε την μπάλα, πέρασε μια πάσα μέσα από ''πόρτα'' στην ομάδα υποστήριξης, οπότε πλέον γίνεται επιτιθέμενη και η κίτρινη ομάδα παίρνει γρήγορα θέση άμυνας για να συνεχιστεί το αγωνιστικό παιχνίδι μέχρι την ολοκλήρωση των 4΄. Είναι πιθανό στο 4λεπτο, να γίνουν αρκετές αλλαγές ρόλων. Με το τέλος του χρόνου, η μπλε ομάδα παίρνει θέση εντός του γηπέδου, αλλάζοντας ρόλο π.χ. με την κίτρινη ομάδα, με διάλειμμα 1΄. Στο 3ο 4λεπτο, η κόκκινη ομάδα θα έχει ρόλο υποστήριξης, για να ολοκληρωθεί το σετ. Αν θέλουμε να επαναλάβουμε τη διαδικασία (2ο σετ), τότε μπορούμε να κάνουμε ένα ενεργητικό διάλειμμα 5΄.

Κοουτσάρισμα: Το παιχνίδι πάντα ξεκινάει με πάσα από την ομάδα υποστήριξης. Δώστε κατευθύνσεις σε σχέση με τις κινήσεις τακτικής που επιδιώκετε στα παιχνίδια στην επιτιθέμενη ομάδα, σε ότι αφορά τις συνεργασίες, την δημιουργία χώρου, την υποστήριξη, το 1-2 κ.α. Στην αμυνόμενη επιμείνετε στην πίεση στον παίκτη με τη μπάλα, τη μείωση των αποστάσεων, την κάλυψη του συμπαίκτη  και την γρήγορη επιλογή της ''πάσας αντεπίθεσης'' όταν κλέψει τη μπάλα. Δώστε σημασία στην σωστή τοποθέτηση του τερματοφύλακα, στο ''διάβασμα'' του παιχνιδιού και τις κατευθύνσεις που πρέπει να δώσει στους αμυντικούς. Οι παίκτες της ουδέτερης ομάδας, να είναι σε εγρήγορση για σωστή υποδοχή και αλλαγή πλευράς παιχνιδιού.

Παραλλαγές: 1. Δεν υπάρχει αλλαγή ρόλων στο 4λεπτο, δηλαδή η κάθε ομάδα έχει η αμυντικό ή επιθετικό ρόλο. 2. Μείωση ή αύξηση του αριθμού των παικτών και του χώρου παιχνιδιού από 3vs3+3 έως 6vs6+6, με ανάλογη οργάνωση. 3.Διαφορετική τοποθέτηση των παικτών σε σχέση με τον σχηματισμό της ομάδας μας.

Βασίλης Παπαδάκης

Σημ.:Το άρθρο έχει συμπεριληφθεί στο βιβλίο ''44 Small-Sided Games'' του World Class Coaching.

Πρόγραμμα Προετοιμασίας Ποδοσφαίρου 6 Εβδομάδων

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ 2012

(ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΓΙΑ ΟΜΑΔΕΣ Α΄ΤΟΠΙΚΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ)

 Το πρόγραμμα προετοιμασίας που ακολουθεί είναι 6 εβδομάδων. Είναι χωρισμένο σε 3 φάσεις, που η κάθε 1 από αυτές διαρκεί 2 εβδομάδες. Τις 2 πρώτες ασχολούμαστε με τη γενική προετοιμασία των ποδοσφαιριστών, την 3^η και 4^η εβδομάδα με την ειδική προετοιμασία, ενώ οι εβδομάδες 5 και 6 είναι η φάση φορμαρίσματος της ομάδας. Το περιεχόμενο των προπονήσεων απαιτεί κατά βάση τη χρησιμοποίηση μπάλας και αγωνιστικών παιχνιδιών, συνδυάζοντας την προετοιμασία της φυσικής κατάστασης, με την βελτίωση της τεχνικής και της τακτικής. Οι προπονήσεις έχουν σχετικά μεγάλο όγκο, εξαιτίας της αδυναμίας των ερασιτεχνικών ομάδων να πραγματοποιήσουν διπλές προπονήσεις, οπότε συνυπάρχουν 2 και 3 στόχοι ανά προπονητική μονάδα. Ωστόσο, ενδεικτικά έχουν τοποθετηθεί μερικές πρωινές προπονήσεις που αφορούν κυρίως σε προπόνηση δύναμης αλλά και τακτική. Φυσικά, το περιεχόμενο των προπονήσεων (ασκησιολόγιο) έχει να κάνει με τις σκέψεις και τη φιλοσοφία του κάθε προπονητή, το βασικό σχηματισμό που θέλει να ακολουθήσει, τα εναλλακτικά σενάρια και τις ιδιαιτερότητες της ομάδας. Οι ιδιαιτερότητες της ομάδας αλλά και συγκεκριμένων παικτών, παίζουν σημαντικό ρόλο καθώς είναι πιθανό να απαιτούνται διαφοροποιήσεις στις επιβαρύνσεις και την προπονητική προσέγγιση. Ιδιαιτερότητες που έχουν να κάνουν με την ηλικία, την εργασία των παικτών, την προπονητική υποδομή, τις ευαισθησίες σε συγκεκριμένους τραυματισμούς, την απουσία από προπονήσεις κ.α. Η προετοιμασία μπορεί να επεκταθεί ακόμα 1 ή 2 εβδομάδες, με περιεχόμενο όπως την 6^η εβδομάδα και μορφή οργάνωσης αγωνιστικής περιόδου.

Διαβάστε όλη την ανάρτηση εδώ

Βασίλης Παπαδάκης

Προπονητής: Φιλοσοφία και πιέσεις

Το επάγγελμα του προπονητή απαιτεί εξέχουσες ιδιότητες. Η κοινωνία βλέπει τους προπονητές σαν υπεράνθρωπους. Ο Bill Libby γράφει στο βιβλίο του ''The Coaches'': Το επάγγελμά τους είναι από τα πιο δύσκολα- γεμάτο παράλογες απαιτήσεις, ανασφάλειες και με αδιάκοπη πίεση. Πως τα καταφέρνουν; Γιατί συνεχίζουν; Οι περισσότεροι πιστεύουν πως το βασικότερο για να γίνει κάποιος προπονητής, είναι να ήταν προηγουμένως ποδοσφαιριστής. Επίσης, κυριαρχεί η άποψη πως όσο καλύτερος ήταν σαν ποδοσφαιριστής, τόσο καλύτερος θα γίνει σαν προπονητής. Σίγουρα οι εμπειρίες παίζουν ρόλο, αλλά αρκεί αυτό; Η απάντηση στα λόγια του Vince Lombardi: ΄΄Προπονητές που μπορούν να σχεδιάσουν ένα παιχνίδι στον πίνακα, υπάρχουν με το κιλό. Αυτοί που νικούν, μπαίνουν μες στην ψυχή του παίκτη και τον ξεσηκώνουν.΄΄ Δεν είναι αρκετό να γνωρίζεις την τεχνική και την τακτική του ποδοσφαίρου. Σημαντικό είναι να ξέρεις να το μεταφέρεις, να μπορείς να το διδάξεις. Απαιτείται ένα πλήθος δεξιοτήτων και γνώσεων από τον προπονητή, για να μπορεί να ηγηθεί, να επικοινωνήσει, να παρακινήσει, να βελτιώσει τους ποδοσφαιριστές και την ομάδα. Η πραγματικότητα διδάσκει πως πίσω από κάθε επιτυχημένη και με διάρκεια ομάδα, πάντα βρισκόταν ένας χαρισματικός προπονητής: Ματ Μπάσμπι, Ρίνους Μίχελς, Μαρσέλο Λίπι, Άλεξ Φέργκιουσον, Φάμπιο Καπέλο, Αρσέν Βενγκέρ, Χοσέ Μουρίνιο, Όττο Ρεχάγκελ, Πεπ Γκουαρντιόλα. Το περιβάλλον σήμερα είναι σαφώς πιο απαιτητικό (π.χ. ΜΜΕ, παράγοντες, οπαδοί, παίκτες). Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι  προπονητές είναι πολύ περισσότερες από το παρελθόν. Συχνά παραγνωρίζεται το πόσο πολυσύνθετο είναι το επάγγελμα του προπονητή. Λες και απλά η δουλειά ενός προπονητή είναι ένας σχηματισμός, αποτελούμενος από μια επιλογή παικτών. Λες και όλη αυτή η διαδικασία που αφορά στην αγωνιστική εικόνα μιας ομάδας, είναι προϊόν  μιας απλής αριθμητικής πράξης: Έχω έναν τερματοφύλακα, προσθέτω ένα δεξί μπακ, ένα κεντρικό αμυντικό κ.λ.π. Η τελική εικόνα μιας ομάδας είναι αποτέλεσμα, μιας πραγματικά επίπονης διαδικασίας  αρχικά στο μυαλό του προπονητή και στη συνέχεια στο γήπεδο, προερχόμενη από καθημερινή 24ωρη απασχόληση, για μήνες ή για χρόνια! ''Το να δημιουργήσεις μια ομάδα είναι ένα προγραμματισμένο έργο''  Marcello Lippi. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, ο προπονητής γνωρίζει με ποιο τρόπο και με ποιους παίκτες, θα μπορέσει να επιτύχει τους στόχους της ομάδας. Υπάρχει μια αμφίδρομη επικοινωνία, δημιουργείται μια σχέση εμπιστοσύνης και αλληλοσεβασμού. Ταυτόχρονα μέσα από την δουλειά, την επανάληψη, την αναθεώρηση και τη βελτίωση, δημιουργείται η πίστη στην επιτυχία. Μέσα στο ποδοσφαιρικό τμήμα, ο καθένας γνωρίζει πως οι επιλογές του προπονητή είναι αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας. Δεν υπάρχουν κολλημένοι σε πρόσωπα και συστήματα προπονητές. Υπάρχουν προπονητές που πιστεύουν στη δουλειά τους, πιστεύουν στον κόπο και τον ιδρώτα που έχουν χύσει οι ποδοσφαιριστές τους και αυτός είναι ο μόνος δρόμος για την επιτυχία. Κανένας προπονητής που σέβεται τον εαυτό του, δεν ΄΄παίζει το κεφάλι του΄΄, χρησιμοποιώντας παίκτες, σαν αποτέλεσμα εξωτερικών πιέσεων. Αν υποκύψει, είναι σίγουρο πως έχει ήδη χάσει το παιχνίδι, καθώς οι ίδιοι οι ποδοσφαιριστές του είναι οι πιο αυστηροί και δίκαιοι κριτές. Αν χαθεί η εμπιστοσύνη και το αίσθημα δικαίου στα αποδυτήρια, τότε δεν υπάρχει περίπτωση επιτυχίας. Αν οι ποδοσφαιριστές δεν πιστεύουν στον προπονητή, δεν μπορούν να έχουν ιδανική απόδοση και να εφαρμόσουν το αγωνιστικό πλάνο της ομάδας. ''Οι παίκτες πρέπει να αισθάνονται ότι έχουν ένα σίγουρο και δυνατό καθοδηγητή''  Marcello Lippi. Η διαχείριση αυτής της κατάστασης, παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην επιτυχία. Οι ομάδες ξεκινάνε τα πρωταθλήματα ή τα τουρνουά, με ένα βασικό σχηματισμό, ένα βασικό κορμό ποδοσφαιριστών και παίκτες έτοιμους να ενταχθούν στην ομάδα, για να αντικαταστήσουν τραυματίες, ποδοσφαιριστές που απουσιάζουν λόγω τιμωρίας ή ποδοσφαιριστές που είναι κουρασμένοι ή ντεφορμέ. Ακόμα, για να διαφοροποιήσουν τα δεδομένα ενός αγώνα που χρειάζεται είτε αρχικά είτε κατά τη διάρκειά του μια πιο αμυντική ή επιθετική προσέγγιση. Αυτό που τελικά παρουσιάζει μια ομάδα στο γήπεδο, έχει προέλθει από μια στοχευμένη διαδικασία και σίγουρα είναι το καλύτερο δυνατό, σε σχέση με τις συνθήκες, τα δεδομένα και της ιδιαιτερότητες. Είναι ο δρόμος προς την επίτευξη των στόχων ης ομάδας, αφού έχουν σταθμιστεί πάρα πολλοί παράγοντες. Είναι απαραίτητο να υπάρχει πίστη σε αυτό το οικοδόμημα και στις περισσότερες περιπτώσεις, υπάρχει αφού προπονητής και παίκτες το έχουν δημιουργήσει και το έχουν ''δουλέψει''.  Όταν τα αποτελέσματα, δεν είναι τα επιθυμητά, αρχίζουν οι πιέσεις προς τον προπονητή. Πιέσεις για αλλαγές παικτών, σχηματισμού, τακτικής προσέγγισης των αγώνων. Αυτό, που όλοι ξεχνάνε είναι πως ο πρώτος που διαπιστώνει τα τυχόν προβλήματα και ενδιαφέρεται φυσικά για την επίλυσή τους είναι ο ίδιος ο προπονητής! Βέβαια, ο προπονητής τα συμπεράσματα και τις παρατηρήσεις του, θα τα συζητήσει με τους συνεργάτες του, με τους παίκτες του και θα προσπαθήσει να τα επιλύσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, μέσα στο γήπεδο. ''Η δουλειά μου δεν είναι να κριτικάρω τους παίκτες μου δημόσια'' Sir Alex Ferguson. Μέσα σε αυτή τη διαδικασία, σημαντικό ρόλο παίζει να δείξει ο προπονητής πίστη στην ομάδα ολόκληρη αλλά και στον κάθε ποδοσφαιριστή ξεχωριστά, ότι τον πιστεύει και τον στηρίζει. Οι ποδοσφαιριστές είναι κι αυτοί άνθρωποι, δεν είναι ρομπότ. Όσο επαγγελματίες κι αν είναι, θα κάνουν λάθη, θα έχουν άσχημες εμφανίσεις, θα αντιμετωπίσουν προσωπικά προβλήματα που θα τους επηρεάσουν. Τότε, για να ξεπεράσουν τα όποια προβλήματα και να επανέλθουν στις καλές εμφανίσεις, χρειάζονται τη στήριξη του προπονητή τους. ''Αν εμφανιστείς την Δευτέρα το πρωί, μετά από μια ήττα και δεν δείξεις αυτοπεποίθηση, τότε αυτό θα επηρεάσει τους παίκτες'' Sir Alex Ferguson. Αυτή η ρήση, βρίσκει εφαρμογή τόσο σε ομαδικό, όσο και σε ατομικό επίπεδο. Μπορείς να επισημάνεις τα λάθη, να ψάξεις τις αιτίες για να τις διορθώσεις, αλλά πρέπει η ομάδα ή ο παίκτης να μη χάσουν την πίστη στις ικανότητες τους και την προσπάθεια που έχουν κάνει. Αυτή τη στιγμή, που ένας ποδοσφαιριστής δεν έχει την απόδοση που μπορεί, χρειάζεται την σωστή διαχείριση και τη στήριξη από τον προπονητή του. Προσωπικές συζητήσεις με τους ποδοσφαιριστές πάντα βοηθάνε, ειδικά αν περιέχουν σωστές και αντικειμενικές παρατηρήσεις και στοιχεία εμψύχωσης-τόνωσης του ηθικού. Οι επόμενες δύο ατάκες, περιγράφουν νοήματα που πρέπει να περάσουν στο μυαλό των προπονητών πρώτα βέβαια, για να μπορέσουν να τα μεταφέρουν στους ποδοσφαιριστές τους: ''Δεν έχει να κάνει με το αν σε ρίχνουν κάτω, αλλά με το αν σηκώνεσαι πάνω'' (Vince Lombardi) και ''Ο νικητής στη ζωή, όχι μόνο στο ποδόσφαιρο, είναι αυτός που μαθαίνει από την ήττα ή το λάθος και επιστρέφει δυνατότερος''  Carlos Parreira. Υπάρχει φυσικά μια λεπτή γραμμή ισορροπίας, καθώς η υπερβολική στήριξη σε έναν ποδοσφαιριστή, μπορεί να έχει τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα. Αν επιμείνει υπερβολικά ο προπονητής, συνεχόμενες κακές εμφανίσεις ή λάθη θα λειτουργήσουν αρνητικά και θα επιτείνουν το πρόβλημα. Εκεί, πρέπει να αποφορτίσει τον ποδοσφαιριστή ο προπονητής, δίνοντάς του χρόνο να πάρει ανάσες αγωνιστικές, εξηγώντας και επισημαίνοντάς του ταυτόχρονα τα δεδομένα. Το θέμα είναι πως χρειάζεται αρκετή εμπειρία, αυτοπεποίθηση και πίστη για να διαχειριστεί σωστά ο προπονητής όλες αυτές τις πιέσεις. Η κριτική, οι υποδείξεις για την αντικατάσταση παικτών στο αρχικό σχήμα, στη ροή του παιχνιδιού αλλά και το σχηματισμό ή την τακτική της ομάδας, έτσι κι αλλιώς θα γίνουν. Η κριτική στη σωστή της διάσταση μόνο καλό μπορεί να κάνει. Η διαφορετική οπτική και αντίληψη των καταστάσεων, λειτουργεί θετικά αν την ''φιλτράρεις'' και μάθεις να ελέγχεις την επιρροή που σου ασκεί, την πίεση που σου αποφέρει. Είναι μέρος του παιχνιδιού και σίγουρα δεν μπορεί να είναι όλες αντικειμενικές ή καλόπιστες. Μπορεί να είναι κατευθυνόμενες και να στοχεύουν απλά στην πρόκληση του προπονητή ή της ομάδας γενικότερα. Εξάλλου, είναι πολύ εύκολο να κρίνεις και να κάνεις υποδείξεις όταν δεν έχεις καμιά ευθύνη για το αποτέλεσμα. Αν οι οποιεσδήποτε υποδείξεις προς τον προπονητή δεν επαληθευτούν, τότε άμεσα ξεχνιούνται σαν να μην υπήρξαν.   Δεν θα βγει να πει κανείς πως έκανε λάθος εκτίμηση, απλά θα σωπάσει... Αν επαληθευτούν ως προς την απόδοση ή το αποτέλεσμα άμεσα θα υπάρχει η αντίδραση: ΄΄Εγώ τα έλεγα...''. Η πίεση αυτή που ασκούν στις περισσότερες περιπτώσεις τα Μ.Μ.Ε. αλλά και οι οπαδοί μιας ομάδας, είναι ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα για τον προπονητή. Επιπλέον, οι γνώμες πάντα διαφέρουν, αφού για την ίδια ομάδα μια δεκάδα ανθρώπων, είναι πιθανό να φτιάξει 10 διαφορετικές 11άδες. Το μεγαλύτερο λάθος είναι να παρασυρθεί ο προπονητής σε αυτή τη διαδικασία από απειρία ή φόβο για τις επιλογές του, ειδικά όταν έχουν ''στραβώσει'' κάποια αποτελέσματα.  

Οι προπονητές υπόκεινται σε μια πολύ μεγάλη πίεση από τα Μ.Μ.Ε. Η πίεση αυτή φυσικά, όσο μεγαλύτερος είναι ο σύλλογος, αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο. Ωστόσο, μπορεί κανείς να πει με βεβαιότητα πως ακόμα και σε τοπικές κατηγορίες, σε ερασιτεχνικά πρωταθλήματα, ακόμα και σε παιδικά πρωταθλήματα, η πίεση που ασκείται στον προπονητή είναι μεγάλη. Και εδώ μπαίνει και η διαφοροποίηση της αμεσότητας, καθώς φίλαθλοι, γονείς αλλά και οποιοσδήποτε είναι σε επαφή με τον προπονητή, πολλές φορές μέσα στην καθημερινότητά του.  Ο έλεγχος, η συνέπεια, η ξεκάθαρη σκέψη που απαιτείται από τον προπονητή για να μπορέσει να ανταπεξέλθει και να μην οδηγηθεί σε δρόμους που άλλοι του επιβάλλουν, είναι πολύ δύσκολη διαδικασία. Η εμπειρία που διαμορφώνεται σιγά-σιγά παίζει καθοριστικό ρόλο, στη διαχείριση αυτής της κατάστασης. Η ευθύνη της απόφασης -και αυτό το πιστεύω ακράδαντα-, βαραίνει πάντα τον προπονητή και πρέπει να μάθει να ζει πάνω σε αυτό το τεντωμένο σκοινί: επιλογές-αποτέλεσμα-νίκες-ήττες. Πάντα μπορείς να δεις και να αξιολογήσεις το αποτέλεσμα σε σχέση με τη δουλειά σου, την προσέγγιση, τις δυνατότητες  της ομάδας. Η ρεαλιστική εκτίμηση είναι βασικό στοιχείο και με βάση αυτή πρέπει ο προπονητής να κτίσει, να δημιουργήσει και να δώσει στόχους και όραμα.
Αλήθεια, πιστεύει κανείς πως μια ήττα δεν φέρνει πάντα στενοχώρια; Ή πως σε μια ήττα, δε θα υπάρξει γκρίνια, κριτική, απόψεις, φωνές από τον περίγυρο της ομάδας; Πάντα θα υπάρχουν αυτά!
Το ρητό ''Η νίκη έχει εκατό πατέρες, ενώ η ήττα είναι ορφανή.'' του Galeazzo Ciano παραφράζεται σε ''Η νίκη έχει πολλούς πατέρες, αλλά η ήττα έναν: τον προπονητή'' για το ποδόσφαιρο!
Οπότε, το καλύτερο που μπορεί να κάνει κάποιος είναι να μάθει να τα αντιμετωπίζει με νηφαλιότητα, συνέπεια και ρεαλιστική εκτίμηση, ώστε να βελτιώσει τις αδυναμίες και να μειώσει τα λάθη.
Το ρητό ΄Ότι δε με σκοτώνει, με κάνει πιο δυνατό΄΄ του Νίτσε, θα έλεγα πως είναι ένας μικρός οδηγός για τη σκέψη του προπονητή.

 Όπως είπε ο Άγγλος συγγραφέας Lewis Carroll ‘’αν δεν ξέρεις που πηγαίνεις, οποιοσδήποτε δρόμος θα σε βγάλει εκεί’’. Για να επιτύχεις, πρέπει να ξέρεις που πηγαίνεις. Εσύ είσαι αυτός που θα διαλέξεις τις σωστές κατευθύνσεις για σένα. Όπως φαίνεται και από την παρακάτω ιστορία, την οποία σας ξαναθυμίζω, προπονητές χωρίς ανεπτυγμένη φιλοσοφία, δεν έχουν συγκεκριμένη κατεύθυνση και συχνά υποκύπτουν σε εξωτερικές πιέσεις.
''Ήταν ένας γέρος, ένα μικρό αγόρι και ένας γάιδαρος. Πήγαιναν στην πόλη και αποφάσισαν ότι το αγόρι θα πήγαινε καβάλα στο γάιδαρο. Καθώς προχωρούσαν συνάντησαν κάποιους ανθρώπους που τους είπαν ότι δεν ήταν σωστό ο γέρος να πηγαίνει με τα πόδια και το αγόρι καβάλα. Έτσι αποφάσισαν να αλλάξουν. Αργότερα συνάντησαν κάποιους άλλους ανθρώπους που τους είπαν ότι είναι ντροπή για το γέρο να αφήνει ένα τόσο μικρό παιδί να περπατάει. Έτσι αποφάσισαν να περπατούν και οι δύο. Όμως συνάντησαν κάποιους άλλους ανθρώπους που τους είπαν ότι είναι χαζό να περπατούν αφού είχαν ένα γάιδαρο μαζί τους. Έτσι αποφάσισαν να καβαλικέψουν και οι δύο το γάιδαρο. Σύντομα όμως κάποιοι άλλοι τους είπαν ότι δεν έπρεπε να φορτώνουν έτσι το καημένο το ζώο. Ο γέρος και το παιδί σκέφτηκαν ότι αυτό ήταν το σωστό και αποφάσισαν να κουβαλήσουν αυτοί το γάιδαρο. Καθώς περνούσαν από μια γέφυρα έχασαν την ισορροπία τους και ο γάιδαρος έπεσε στο νερό και πνίγηκε. ''Το δίδαγμα της ιστορίας είναι πως αν προσπαθείτε να ευχαριστήσετε τον οποιονδήποτε, στο τέλος θα χάσετε το γάιδαρο.(Sabock 1985). Όταν εργάζεσαι σαν προπονητής, η φιλοσοφία σου θα σε βοηθήσει περισσότερο να μη χάσεις ‘’το γάιδαρό σου’’, παρά οι γνώσεις σου γύρω από το άθλημά σου. Μια συγκεκριμένη φιλοσοφία θα σε βοηθήσει να αποφύγεις την αβεβαιότητα όταν θα διαμορφώνεις κανόνες προπόνησης, στιλ παιχνιδιού, πειθαρχία, κανόνες συμπεριφοράς, αγωνιστική νοοτροπία, βραχυπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους και πολλές άλλες πλευρές της καθοδήγησης. Αν αφιερώνεις τον ίδιο χρόνο που αφιερώνεις στην ανάπτυξη των τεχνικών σου γνώσεων και στην ανάπτυξη της δικής σου φιλοσοφίας, θα γίνεις καλύτερος προπονητής. Δεν μπορείς να αποκτήσεις μια φιλοσοφία διαβάζοντας ένα βιβλίο ή υιοθετώντας τη φιλοσοφία ενός διάσημου προπονητή. Η φιλοσοφία δεν αποκτάται από καμιά πηγή αλλά από τις εμπειρίες σου. Μια φιλοσοφία είναι άχρηστη αν δεν την κατέχεις και δεν την καλλιεργείς. Ο ποιητής Elbert Hubert έγραψε :‘’Αν σου πω μια ιδέα μπορεί στο τέλος να τη θυμάσαι ή όχι. Αλλά αν σε κάνω να σκεφτείς ό ίδιος μια ιδέα, θα έχω προσθέσει κάτι στην υπόστασή σου’’. 
Κλείνοντας δύο ακόμα ρήσεις, σε σχέση με τη φιλοσοφία του προπονητή:
''Αν αυτό που έκανες χθες σου φαίνεται σπουδαίο, δεν έχεις κάνει αρκετά σήμερα'' Lou Holtz
''Από τη στιγμή που θα μάθεις να τα παρατάς,  θα σου γίνει συνήθεια'' Vince Lombardi

Βασίλης Παπαδάκης
Προπονητής Ποδοσφαίρου UEFA A'